و لو اضعف دلالة باشد )
و در هر حال از مرجحات دلاليه كه بگذريم آيا در مقايسهء مرجحات صدوريه از قبيل اعدليت و اوثقيت و . . . با مرجحات خارجيهء غير معتبره از قبيل شهرت عملى ، فتوائى و . . . كدام رجحان دارد و از حيث رتبه مقدم است ؟
و عند المزاحمة وظيفهء ما چيست ؟
شيخ ره مىفرمايند : از ظاهر مقبوله اينگونه استفاده مىشود كه مرجح صدورى مقدم است و نوبت به مضمونى نمىرسد پس اگر دو حديث تعارض كرد كه يكى راويش اعدل و افقه بود و ديگرى شهرت عملى داشت حديث اوّل رجحان دارد زيرا كه در مقبوله مقدم بر همهء مرجحات امام ( ع ) ترجيح به صفات راوى را آورد و در رتبهء بعد ترجيح به شهرت را ( البته مراد شهرت روائى است كه از مرجحات صدوريه است ولى بنا بر اينكه شهرت روائى غالبا ملازمه با شهرت عمليه دارد كاشف از عمل هم هست )
و لكن حق مطلب اينست كه مرجحات مضمونيه و خارجيهء مورد بحث بر مرجح صدورى تقدم دارد و دليل مطلب در يك كلام اينست كه :
مرجح صدورى يعنى اعدليت و اصدقيت و . . . راوى موجب اقربيت احد الخبرين الى الواقع شأنا است به معنائى كه سابقا هم ذكر شد كه اقربيت و اقوائيت يعنى لو فرض العلم الاجمالى . . . . و اين امارهء ظنيه خارجيه يعنى مرجح مضمونى از قبيل شهرت عمليه سبب اقربيت احد الخبرين الى الواقع فعلا است و با وجود اقرب فعلى نوبت به اقرب شأنى نمىرسد ( البته اين فرمايشات با ظن فعلى به وفاق يا قادح بودن ظن فعلى به خلاف مىسازد نه با مبناى مشهور كه مناط را ظن شأنى مىدانند كه در هر دو جانب وجود دارد )
سؤال : پس چرا مقبوله ترجيح به صفات را مقدم آورد ؟
جواب : مكرر جواب دادهايم كه بخش اول مرفوعه مربوط به تعارض
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 350
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٣٥٠