البته گويا خلط مبحثى شده ميان صدور و جهت صدور با مرجح صدورى و جهتى ( و آنكه واقعا متفرع است جهت صدور است كه متفرع بر اصل صدور است و امّا مرجح جهتى هم متفرع بر مرجح صدورى باشد اوّل كلام است )
مرجحات خارجيه
جناب شيخ انصارى مىفرمايد
المقام الثالث . . . . در اينجا قبل از هر سخنى جاى اين سؤال است كه مقام اول و ثانى اين مقام ثالث چيست ؟
و كجا مطرح شد ؟ محشين از قبيل مرحوم رحمت الله كرمانى و صاحب اوثق الوسائل هركدام وجهى در جواب بيان كردند ولى حق مطلب اينست كه مرحوم شيخ در اول مقام رابع از چهار مقام باب تراجيح مرجحات را به دو دسته منقسم كردند :
1 - داخليه
2 - خارجيه
بعد از چند سطر فرمودند نوع ديگرى از مرجح داريم كه بر همهء اين مرجحات مقدم است و با وجود آن نوبت به هيچ مرجحى نمىرسد و آن عبارتست از ترجيح به دلالت كه تفصيلا راجح به آن بحث كردند سپس فرمودند : فلنرجع الى ما كنا فيه كه بحث مرجحات باشد پس سه مقام عبارتند از :
المقام الاول : الترجيح بالدلالة يا مرجحات دلاليه
مقام ثانى : مرجحات داخليه كه خود سه بخش داشت
1 - مرجح صدورى 2 - مرجح جهتى 3 - مرجح مضمونى
مقام ثالث مرجحات خارجيه كه عموما مرجح مضمونى هستند و فعلا مورد بحث ما قرار دارند و البته مرجح مضمونى داخلى جدا مطرح نشد ولى وضع مرجح خارجى مضمونى كه روشن شد وضع آن هم روشن مىشود حال كه فلسفهء
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 331
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٣٣١