خواهد بود كه موافق نص و مخالف ظاهر است و با وجود نص و ظاهر واضح است كه نص بر ظاهر مقدم است سواء كان موافقا للعامة ام مخالفا و جاى ملاحظه ترجيح نيست .
قوله : و امّا ما اجاب :
مرحوم صاحب معالم هم ايراد محقق اول را طرح كرده و سپس در مقام جواب از آن فرموده است :
احتمال تقيه نسبت به كلمات معصومين ( ع ) در مواردى كه احدهما موافق عامه باشد يك احتمال اقرب به واقع و اغلب است تا احتمال تأويل در ديگرى و الظن يلحق الشّيء بالاعم الاغلب و لذا ما احتمال تقيه را تقويت كرده و مخالف را برآن ترجيح مىدهيم و به احتمال تأويل در جانب مخالف اعتنا نمىكنيم .
مرحوم شيخ اعظم ( ره ) مىفرمايند : جوابى كه صاحب معالم دو ايراد به همراه دارد :
1 - شما غير مستقيم احتمال تأويل در حديث مخالف را پذيرفتيد منتها جانب احتمال تقيه را تقويت كرده و غلبه داديد و اين بيان مشعر به اينست كه هر دو احتمال هست ولى يكى اقوى و ارجح است درحالىكه ملاحظه فرموديد كه فى بعض الموارد احتمال تقيه عقلائى بود و جاى احتمال تأويل نبود و در بعض موارد هم كه معينا احتمال تأويل منطقى بود نوبت به احتمال تقيّه نرسيد و موارد امكان تاويل از باب جمع عرفى بود كه بر هر ترجيحى تقدم دارد .
2 - اينكه فرموديد : احتمال تقيه اقرب و اغلب است نسبت به احتمال تأويل ما اغلبيت را قبول نداريم و صرف ادّعا است و موارد احتمال تأويل بمراتب بيشتر است
قوله : و من هنا
از بياناتى كه در جواب محقق و صاحب معالم داديم روشن شد كه بحث در ترجيح به مخالفت عامه و اينكه اينجا جاى احتمال نيست بلكه منحصرا جاى