قوله : الّا ان يقال :
ولى اين ظهور در حصر دو موهن دارد كه نتوان بدان اخذ كرد :
موهن اول : از آنجا كه روايات نقدين در هر دسته مختلف بيان شده يك دسته راجع به دينار و يك دسته راجع به درهم و هركدام ظهور در انحصار حقيقى دارد و اخذ به ظهور هريك جداگانه مخالف اجماع است و لذا ناگزير از حمل بر حصر اضافى مىشويم به بيانى كه در ضمن اشكالات و جوابها در كلام شهيد ثانى ذكر شد .
موهن دوّم : آنكه در خارج غالب است و غلبهء وجودى دارد اينست كه غالبا طلا و نقرهء غير مسكوك را كه براى زينت ريخته شده عاريه مىگيرند براى مجالس جشن و عروسى و . . . و خانمها از آن استفاده مىكنند و امّا استعارهء نقدين به منظور اظهار تمول و تمكن مالى به نزد ديگران بسيار نادر است و همچنين به قصد تزيين هم كم استعاره مىشوند آنگاه اگر اخبار ضمان را بر خصوص نقدين حمل كنيم يلزم حمل بر فرد نادر يا معدوم و از شأن معصوم بدور است و انسب اينست كه حمل كلام معصوم بر فرد غالب و شايع شود و هو مطلق الذهب و الفضّة
در نتيجه با بيان دوم نتوان به مقصد رسيد آرى با بيان اوّل سخن شيخ اعظم ره تمام است .
قوله : و مما ذكرنا :
از بيانات ما روشن شد كه سخن شهيد ثانى مبتلا به اشكال است و آن اينكه ايشان مكرّر گفتند و شنيديم كه روايات نقدين يا روايات جنسين از قبيل عام و خاص مطلق هستند درحالىكه طبق بيان ما عامين من وجه بودند و اشكالات ديگرى كه وارد است .
قوله : و ان كانت :
آنچه تا به حال در باب انقلاب نسبت گفتيم پيرامون قسم اول بود كه سه يا
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 258
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢٥٨