قرآن يا نبى مكرم اسلام ( ص ) و بعدها در لسان ائمه ( ع ) يكى پس از ديگرى بيان گرديده است
تنظير : همه مىدانيم كه در صدر اوّل و روزهاى آغازين دين مبين اسلام كه مردم مكّه و اطراف آن تكتك و گروهگروه ايمان مىآوردند اينگونه نبود كه تمامى احكامى كه امروزه در اختيار ما است براى آنها بيان شده باشد و اصولا چنين چيزى ممكن نبود و طبق پارهاى از روايات مسلمانان تا ده سال تنها مكلف به شهادتين بودند [ البته شهادتين تنها در آن عصر خفقان و ظلم و جهل و بربريت و توحّش با ريز و درشت اعمالى كه امروزه يك مسلمان انجام مىدهد برابرى مىكرده و شايد هم ارزشمندتر بوده ] و صحبت از حرمت شرب خمر ، حرمت ربا ، وجوب صوم ، حج ، زكات ، و . . . نبود و اين احكام تدريجا بيان گرديد
فى المثل راجع به شرب خمر حكم حرمت به تدريج و در سه مرحله بيان شده راجع به حرمت ربا نيز در چند مرحله در قرآن بيان شده و . . . با اينكه يقينا اين واجبات و محرمات از روز اوّل بعثت پيامبر اسلام عند الله و عند الرسول ( ص ) بوده معذلك ابلاغ نمىشد زيرا كه توالى فاسدهء زيادى داشت از طرفى ممكن بود عدّهاى كه ضعيف الايمان هستند از اسلام برگردند و مرتد شوند
و ثانيا براى انسانهاى تسليم و قوى الايمان هم حفظ اينهمه احكام با اين گستردگى ميسور نبود و ثالثا براى شخص نبى اكرم ( ص ) هم بيان آنهمه جزئيات ميسور نبود چون مشكلات عديدهاى فراراه حضرتش بود و هركسى با تاريخ پيامبر اسلام آشنا باشد اين مطلب براى او از بديهيات است و . . .
حال مسلمانان صدر اسلام در رابطه با واجبات و محرمات چه مىكردند ؟ شكى نيست كه هركجا احتمال وجوب يا حرمت مىدادند از اصل برائت عقلى مدد مىگرفتند كه بيانى نرسيده و عقاب بدون بيان قبيح است پس عقابى نيست
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 212
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢١٢