تنبيه ششم
مطالبى كه در رابطه با اصالة الصحة در تنبيهات گذشته عنوان شد عموما مربوط به كمّ و كيف مطلب .
و بيان شرائط اين اصل كه قبل از استكمال اركان هم جارى مىشود يا نه ؟ احراز عنوان لازم است يا خير ؟
و نيز بيان معناى صحت كه ترتب اثر مقصود بود و نيز بيان اينكه صحت اعتقاديه منظور است يا واقعيه ؟
و نيز بيان اينكه آثار شرعيه صحت بار مىشود و لا غير و تمامى اينها مقدمه و پيشدرآمدى بود براى اين بحث و هدف اصلى ما بيان اين تنبيه است و قبل از ورود در بحث مقدمهاى مىآوريم :
برخى از امور بالاجماع از امارات ظنيه بوده و به مناط كشف ظنى از واقع ارزشمند هستند از قبيل خبر واحد ثقه ، ظواهر كلمات و . . . و برخى از امور بالاجماع از اصول عمليه تعبديه بوده و صرفا يك وظيفه عمليهاى هستند كه در ظاهر جعل و تشريع شدهاند در حق انسان شاك و جاهل به واقع تا وى را در مقام عمل از حيرت و سردرگمى در آورند مانند اصل برائت عقلى كه غير از رفع العقاب و ترخيص ظاهرى نتيجهاى ندارد و اصل احتياط عقلى كه غير از رفع تحير و اطمينانبخشى نتيجهاى ندارد و هرگز بيان نمىكند كه واقع ظهر است يا جمعه ؟ و . . . و پارهاى از امور هم محل نزاع است كه آيا از امارات ظنيه بوده و طريق بسوى واقع هستند و يا از اصول عمليه بوده و صددرصد تعبدا وظيفهء ما شدهاند ؟ از جملهء اين امور بيّنه است كه قبلا بحث شد و از جمله آنها قاعدهء يد است كه سابقا عنوان شد و از جملهء اينها قاعده فراغ و تجاوز