1 - روايت مرسله كه مرحوم كلينى در كافى از حضرت امير ( ع ) نقل كرده و آن اينكه حضرت فرمود : امر برادر دينىات را بر احسن و بهترين وجوه قرار ده و قول و فعل او را بر احسن حمل كن تا زمانى كه يقين به خلاف آن پيدا كنى و هرگز به كلامى كه از برادرت صادر مىشود سوءظن نداشته باش در حالى كه محمل خيرى برايش مىيابى .
2 - روايت محمد بن فضل از امام صادق ( ع ) كه حضرتش فرمود :
يا محمد گوش و چشمت را در رابطه با امر برادر دينىات تكذيب كن پس اگر پنجاه قسامه [ القسامة بالفتح فى اللغة اسم من يخبر عن شىء مع الحلف عليه كما عن القاموس و غيره و فى عرفهم يطلق على البينة العادلة فيصير خمسون قسامة بحسب العدد على هذا مائة شاهد چون هر قسمى جاى يك شاهد عادل محسوب مىشود ] به نزد تو شهادت دادند كه فلانى فلان حرف را زد [ يا فلان كار را كرد ] ولى خود او مىگويد : من چنين حرفى نزدهام [ يا چنان كارى نكردهام ] اين يك نفر را تصديق كن [ حمل بر صحت كن ] و آن پنجاه را تكذيب كن .
3 - روايت مستفيضى كه از طرق مختلف نقل شده : همانا مؤمن برادر دينى خود را متّهم نمىسازد و به او تهمت ناروا نمىزند و اگر مؤمنى برادرش را متهم كند ايمان در قلب او ذوب مىشود آنگونه كه نمك در آب حل مىشود ، و همانا كسى كه برادرش را متهم سازد حرمت برادرى از ميان آنها رخت برمىبندد و همانا كسى كه برادرش را متهم كند ملعون است ملعون .
كيفيت استدلال : گفتهاند از اين روايات و امثال آنها استفاده مىشود كه اگر فعل يا قول از برادر دينى و مسلمانى صادر شد تا مىتوانيد بر خير و احسن و . . . حمل كنيد و لا ريب در اينكه حمل بر احسن و خير عبارتست از حمل بر صحت و هذا هو المطلوب .
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 241
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢٤١