به شككت اعتنا نكن منظور كدام شك است ؟ آيا مراد شك در اصل وجود شيئى مشكوك است ؟ يا مراد شك در صفت موجود است ؟ و يا هر دو مراد اخبار است ؟
مرحوم شيخ مىفرمايد : در نوع روايات تعبير شده به شك در شيئى و اين كلمه هم برحسب لغت و هم به لحاظ تبادر عرفى در معناى اوّل يعنى شك در اصل وجود شيئى ظهور دارد پس بايد روايات را بر اين معنا حمل كنيم و لكن در ذيل روايات تعبير و تقييداتى آمده كه ظهور در معناى دوم يعنى شك در صحت موجود دارد .
مثلا در روايت اول به كلمهء خروج از شىء تعبير شده [ اذا خرجت من شىء ] يعنى از اصل عمل خارج شدهاى و آن را انجام دادهاى ولى در صحت و بطلان آن ترديد دارى يا در روايت سوم تعبير به مضى شده كه [ مما قد مضى فامضه ] يا در روايت دوم و چهارم تعبير به تجاوز از آن شىء شده يعنى آن را انجام داده و از آن تجاوز كردهاى پس بايد به بركت اين قرائن روايات بر معناى ثانى حمل شود حال چه كنيم ؟ مرحوم شيخ مىفرمايد : سه احتمال متصور است :
1 - معينا معناى اول مراد باشد .
2 - معينا معناى دوم مراد باشد .
3 - هر دو مراد باشند
[ امّا احتمال سوم باطل است چون مستلزم استعمال لفظ واحد [ الشك فى الشّيء ] در اكثر از معناى واحد [ شك در اصل وجود و شك در صفت موجود ] است و چنين استعمالى عند مشهور المتأخرين از محالات و عند مشهور المتقدمين ممكن ولى مجاز است و نيازمند قرينه مىباشد .
و امّا احتمال دوم هم مخالف با مورد بعضى روايات است زيرا كه برخى از روايات نظير روايت اسماعيل بن جابر مخصوص مورد اول يعنى شك در اصل وجود است و . . . و صريح در اين معنا است و لذا اگر بر معناى ثانى حمل كنيم
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 198
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١٩٨