ضمن وقف نمىشود .
در برابر مشهور ، از مشايخ ثلاثهء شيعه ( صاحبان كتب اربعه ) حكايت شده كه اينانطرفدار جواز خيار شرط در ضمن وقفمىباشند . پس باب وقف از عقود مورد نزاع استو اجماعى نيست . ( و دلايل اين بزرگواران شايدعمومات وفا به شرط باشد كه همان محذوراتمذكور در باب ايقاع را دارد كه نخست بايدمشرعيّت آن ثابت شود تا وجوب وفا بيايد و گرنهحكم موضوع درست كن نيست . . . )
قوله : و امّا حكمالصدقة :
يكى از موارد اختلافى باب صدقه است ، صدقهانفاقى است كه توأم با قصد قربت است و حتماً درآن قصد قربت معتبر است ( بر خلاف باب وقف ) حال آيا شرط خيار در ضمن صدقه مىآيد يا خير ؟ مثلًا صدقه دهنده مىتواند بگويد : « تصدقّتبمالى و اشترط لى الخيار مدّةً . . . » ؟ مرحوم شيخدو كلام از علامّه نقل مىكنند كه دليل بر وجود دووجه يا دو قول و بالاخره دليل بر وجود اختلافاست .
يك جا در باب وقف فرموده : در وقف الزام معتبراست و واقف حق ندارد براى خودش شرط خيارفسخ بكند و اگر چنين شرطى بكند وقف باطلمىگردد ، سپس فرموده : مثل عتق و صدقه ، و ازاين تشبيه استفاده مىكنيم كه صدقه هم مثل وقفاست و خيار شرط در آن جارى نيست .
ولى جاى ديگر در مبحث خيار شرط فرموده : هبهاى كه به قبض طرف هم رسيده با چهار شرطجايزه است و واهب حق رجوع دارد : 1 - به اجنبىباشد نه به ذى رحم 2 - معوضّه نباشد 3 - قصدقربت نشده باشد 4 - گيرنده در آن تصرّف نكردهباشد ،
سپس فرموده : اگر يكى از اين شروط مختّلشد ، هبه لازم مىشود و ديگر قابل فسخ نيست و اين خود چهار صورت را شامل مىشود : 1 - هبهء بهذى رحم لازم است 2 - هبهء معوضه لازم است 3 - هبهء به قصد قربت لازم است 4 - هبهاى كه گيرندهدر آن تصرّف كند نيز لازم است .
سپس فرموده : آيا خيار شرط در هبهء لازمهمىآيد ؟ فرموده : « الاقرب ذلك » ، يعنى