هم به كار نمىرود . بنابر اين از خود لفظ « يوم » شبانه روز اراده نشده تا سخن بحر العلوم رابپذيريم ، شبهاى وسط از اجماع كه دليل خارجىاست اراده شده و از ظهور « ثلاثة اياّم » كه استمرار واتّصال ايام را به يكديگر دلالت دارد اراده شدهاست و گويا به جاى « ثلاثة اياّم » كه استمرار واتّصال ايام را به يكديگر دلالت دارد اراده شدهاست و گويا به جاى « ثلاثة اياّم » چنين فرموده : خيار حيوان استمرار دارد تا زمانى كه 36 ساعتاز روز سپرى شود كه قطعاً شبهاى وسط داخلاست ولى تبعاً و به حكم استمرار و عدم انقطاع . ( البتّه 36 ساعت در روزهاى معتدل با شب استكه هر كدام دوازده ساعت باشد و گرنه در روزهاىكوتاه و بلند مطلب فرق مىكند و چه بسا بايد گفتتا زمانى كه 40 ساعت يا 45 ساعت يا 32 ساعتاز روز بگذرد و . . . .
مسألهء پنجم : مُسقِطات خيار حيوان :
چه عواملى باعث سقوط خيار حيوان مىشوند ؟ مرحوم شيخ سه عامل را در اين مسأله ذكركردهاند :
1 - شرط سقوط كرده : اگر در ضمن عقد بيعشرط كنند كه خيار حيوانى نباشد ، خيار ساقطمىشود و عموم « المؤمنون عند شروطهم » اينجارا مىگيرد . و تفصيل اين مسأله در خيار مجلسگذشت . و فرعى را كه اينجا بدان اشاره دارند ايناست كه : اگر شرط كنند سقوط كلّ خيار حيوان رابحثى نيست ولى اگر شرط سقوط بعض بنماينديعنى شرط كنند كه دو روز خيار حيوان نباشد يايك روز نباشد ( مثلًا ) عدّهاى حكم به صحّت و نفوذ اين شرط و لزوم وفا به آن كردهاند و از نظرشيخ اعظم هم بلا مانع است . ( زيرا سه روز خيارحقّى است كه شارع مقدّس براى مشترى قائلشده و زمام امر حق به دست ذيحق است و هرمقدارى را كه بخواهد اسقاط مىكند و باقيمانده راابقاء مىنمايد . )
2 - اسقاط قولى بعد از عقد : در ضمن عقد شرطسقوط نكردند ولى پس از عقد و در ظرف مدّتسه روز ، صاحب حقّ ، حق خويش را اسقاطنمود و گفت : « اسقطت خيارى » ، باز خيار ساقطمىشود و اين نيز مبسوطاً در باب خيار مجلسگذشت .
3 - يكى از مسقطات خيار حيوان تصرّف است : اگر مشترى در ظرف سه روز در حيوان تصرّفكند ، خيار حيوان ساقط مىشود و اصل مسقطبودن تصرّف مسلّم