تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 177

مساهمون:

ص١٧٧
استمرار آن است و لذا دو شب وسط به تبع‌داخل مىباشند و اصالت ندارند . 2 - اگر وسط روز شنبه معامله كردند كه شنبه‌كامل نيست و منكسر است يعنى كسرى دارد وناقص است در اينجا سخن از تلفيق مطرح‌مىشود و از ظهر شنبه تا ظهر يكشنبه يكروز و ازظهر يكشنبه تا ظهر دو شنبه روز دوّم و تا ظهر سه‌شنبه روز سوّم محسوب مىشود و طبعاً در اين لابه لا سه شب هم وجود دارد كه مثل دو شب فرض‌اوّل داخل هستند ولى نه از باب استعمال لفظ « يوم » در آنها بلكه از باب استمرار خيار واحد و . . . 3 - اگر در شب معامله كنند ( اوّل شب يا نيمهءشب و . . . ) باز از همين لحظه خيار حيوان شروع‌مىشود ولى نه از باب دلالت كلمهء « يوم » بر اين‌زمان بلكه از باب اينكه مبدء خيار حيوان از لحظهءعقد است و عقد از حالا واقع شده و كماكان ادامه‌دارد تا سه روز كامل ، و طبعاً باز سه شب هم داخل‌است و خيار حيوان در آنها ثابت است به همان‌دليلى كه در دو فرض قبل ذكر شد . ولى سه روزكامل بايد باشد . و محتمل است كه به مقدارى كه از شب عقد باقيمانده ( نيمى از شب يا دو ساعت ازشب مانده بوده معامله كردند ) از روز سوّم كسرشود و روز سوّم ناقص شود و دو روز و نصف مثلًاخيار داشته باشد . ولى اين احتمال باطل است‌زيرا در روايات سخن از « ثلاثة اياّم » است نه دوروز و اندى ، و ظاهر كلمهء « يوم » هم قطعهء خاص اززمان است و اطلاق آن بر مقدارى از شب اوّل تاجاى روز سوّم را بگيرد خلاف ظاهر لفظ « يوم » است .

قوله : و قيل :

ما گفتيم : مراد از « ثلاثة اياّم » سه روز كامل است و شب دخالتى ندارد ولى اگر در اثناء اين سه روز بودتبعاً داخل مىشود . امّا بعضىها فرموده‌اند : منظور از « ثلاثة اياّم » سه شبانه روز است يعنى سه‌روز با سه شب به اين دليل كه ميان سه روز ، دوشب قطعاً وجود دارد و اين دو شب اصالتاً داخل‌هستند يعنى كلمهء « يوم » نسبت به آنها در مجموع‌شبانه روز استعمال شده ، آنگاه شب سوّم هم‌حتماً بايد داخل باشد تا مفردات جمع ( يومٌ و يوم‌ٌو يومٌ كه مفردات كلمهء اياّم هستند . ) در استعمال‌واحد در معانى مختلف استعمال نشوند و از دو تاشب و روز و از يكى روز تنها اراده نشود كه خلاف‌وحدت سياق است . و لذا
شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 177 | على محمدى خراسانى