د : محقق ثانى در جامع المقاصد « 1 » فرموده : بدانكه منجمگرى با اين اعتقاد كه : ستارگان در موجودات زمينى تأثير دارند [ چه به نحو علّت تامّه و چه جزء العلّة ] حرام است و فراگيرى نجوم هم با اعتقاد مزبور حرام است ، بلكه نهتنها تنجيم و اخبار به احكام مذكوره حرام است بلكه خود اين اعتقاد فى حدّ نفسه [ با قطع نظر از اخبار و حكم ] كفر است و دارندهء آن كافر است .
ه : شيخ بهائى ره « 2 » فرموده : اينكه منجّمين مىپندارند كه پارهاى از حوادث ارضى و مربوط به عالم كائنات ، به اجرام سماوى ارتباط دارد ، منظورشان چيست ؟ اگر منظور اينست كه اين اجرام علوى واقعا علّت مؤثره در اين حوادث هستند چه بر نحو استقلال و چه شركت در تأثير و جزء علّت بودن ، چنين اعتقادى براى هيچ مسلمانى تجويز نشده ، و علم نجومى هم كه مبتنى بر چنين عقيدهاى باشد كفر است .
و رواياتى هم كه از علم نجوم و از اعتقاد به صحت آن نهى فرموده و ما را برحذر داشته و فرموده : اياكم و تعلم النجوم . . . منظور چنين علم نجومى است كه آنها را شريك خدا يا مستقل در تأثير بدانيم . [ امّا اگر توأم با اعتقاد مزبور نبوده بلكه به نوع دو و سه و يا چهار باشد كه خواهد آمد اين اعتقاد موجب كفر نيست . ]
و : علّامه مجلسى ره در بحار الانوار « 3 » فرموده : امت اسلامى متفقند بر اينكه : هركس معتقد باشد به اينكه ستارگان مدبّر اين عالماند ، و همانا خالق حوادث ارضيه از خيرات و شرورش هستند چنين كسى كافر على الاطلاق [ على جميع المذاهب و الاديان ] است .
هامش
( 1 ) جامع المقاصد ج 4 ص 32 .
( 2 ) الحديقة الهلاليّه ص 139 .
( 3 ) بحار الانوار ج 59 ص 299 - 300 .