نوع رابع است كه اينها علامات هستند ؟ همهء اينها محتمل است ولى اصل ربط مسلّم است ، حقانيت علم نجوم هم مسلّم است ، و اينكه علمى از علوم انبياء است ، اصلش از انبياء است [ مثل همهء علوم ديگر ] اصل آن هم از خداوند است ، جاى بحث نيست .
2 - منجّمين در احكامى كه دارند غالبا خطا مىكنند و نمونهاى از خطاها در روايات ذكر شد : از قبيل خطاى خواجه نصير در شب تابستانى كه باران نمىآيد . . .
خطاى سعد يمانى در نحوست زحل ، خطاى منجم دهقان ، خطاى دو محاسبهگر دو لشكر و . . . و البته مواردى هم صدق است و حكم آنها مطابق واقع است مثل اخبار منجّمين از تولّد ابراهيم . . . يا منجّمين دربار فرعون از ولادت كودكى كه فرعون را نابود خواهد كرد يعنى موسى ( ع ) و . . . و سرّ كثرت خطاى منجمين آنست كه : آنها محيط بر تمام علائم و نشانهها و همهء جوانب كار نيستند و لذا خلط مىكنند و به عمق مسئله نمىرسند و اين خود دليلى بر عجز و ناتوانى بشر است كه اگر احساس توانمندى بكند غرور و طغيان او را گمراه مىسازد .
« اعاذنا الله عن الخطأ و الزلل بحرمة محمّد و آله الكرام »
( پايان جلد اوّل )
شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 605
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٦٠٥