مىگيرد هكذا امثال هم اطلاق دارد .
و دليل ترادف را سخنى از كاشف اللثام ارائه مىكنند كه وى فرموده : اهل لغت اين دو را به يك معنى گرفتهاند : : « 1 »
قوله : مع انّ : در اين فراز دو احتمال وجود دارد :
1 - مكمّل استدلال شيخ اعظم به حديث من مثّل مثالا باشد و بيان صغراى آن باشد كه گويا فرموده : تصوير تعميم داشته و مجرّد نقش را هم مىگيرد و بلكه شايع و متعارف از تصوير همين است ، پس نتيجه مىدهد كه مثال هم كذلك يعنى عموميت دارد .
2 - و ممكن است به صدر مسئله برگشته و تقويت اخبار مستفيضه باشد و دلالت كند بر اينكه ظهور اين اخبار در ارادهء مطلق تصوير و عدم تقييد آنها به فرض مجسّمه ، قوّى است به اين بيان كه : آيا آنچه در خارج و در ميان مردمان شايع و متعارف است و 90 % مىباشد مجرّد النقش است يا مجسّمهسازى ؟ بلااشكال مجرد نقش شايع است و مجسّمهسازى نادر است و اگر اينهمه اخبار را بر فرض مجسّمهسازى حمل كنيم ، حمل بر فرد نادر خواهد بود كه اينهمه هياهو براى فرد نادر با شأن امام نمىسازد . و نيز آيا آنچه كه مطلوب و مقصود انسانها است كشيدن عكس موجودات و نقاشى كردن آنها است يا مجسّمهسازى است ؟ بلا شك مقصود همان صورى است كه به شكل و هيئت مردان و زنان و پرندگان و درندگان و . . . ، تصوير و نقاشى مىشود نه اجسامى كه به هيئات مذكور ساخته مىشود پس بايد كلام امام را بر همين امر حمل كرد كه مردمان بدون اطلاع به مصالح ، چيزى نزد آنان مطلوب شده ولى شرع مقدس با اطلاع و احاطهء كامل ، از آن منع فرموده است .
هامش
( 1 ) كشف اللثام ج 1 ص 199