( 3 ) ( النوع الثالث ) [ اكتساب به امورى كه از اعيان نجسه و متنجّسه هستند و حرمت ذاتيه دارند ]
نوع اوّل از انواع خمسهء مكاسب محرّمه ، عبارت بود از اكتساب به امورى كه از اعيان نجسه و متنجّسه هستند و حرمت ذاتيه دارند ، مثل اكتساب به خمر و خنزير . . . كه قطعا اين اكتسابات و معاملات از لحاظ تكليفى حرمت داشت و از لحاظ وضعى مورد بحث بود كه آن هم بدلائل متعدد فساد آنها ثابت شد .
نوع ثانى از اين انواع ، عبارت بود از اكتساب به امورى كه از اعيان طاهره بودند ولى حرمت عرضيه داشتند يعنى بهخاطر مقصد محرّم حرام شده بودند مثل اكتساب به هياكل عبادت و . . . كه باز هم سخن از حرمت تكليفى و فساد وضعى هر دو مطرح بود و تفصيلا ملاحظه شد .
نوع ثالث از انواع پنجگانهء مكاسب محرّمه ، عبارتست از اكتساب به اعيان خارجيّهاى كه نه داراى حرمت تكليفيّهء ذاتيه هستند و نه عرضيّه ، نه از اعيان نجسه و متنجّسه هستند و نه از قبيل هياكل عبادت و . . . بلكه صرفا و صرفا حرمت اكتساب به آنها از حيث فساد معاملات آنها است يعنى صددرصد حرمت ، حرمت وضعى است و سخن از فساد است ، نه حرمت تكليفى كه اگر كسى گفت : بعت كذا عقاب هم داشته باشد ، و امورى كه از اين قبيل باشند عبارتست