مسائل نوع چهارم از انواع مكاسب محرّمه خواهد آمد كه قمار فقط در بازيهاى همراه با برد و باخت است .
ولى از نظر حكمى آيا اين نوع از بازى و مغالبه حكم قمار را دارد يا نه ؟ حرام است يا خير ؟ در همان مسئله خواهد آمد [ مختار شيخ در آنجا حرمت اين نوع از بازى است . ]
و اگر كسى قائل به حرمت شد طبعا آلات و ابزارى هم كه براى اين منظور آماده شده ولو آلات قمار نيست ولى شرعا محكوم به حرمت بوده و بيع و شرائش حرام خواهد بود ، مانند توپ [ كه به زبان دزفولى توپه نام دارد ] كه دو نفر يا دو گروه با آن بازى مىكنند و برد و باخت هم ندارد . و مثل صولجان يعنى چوگان كه آلات آن عبارتست از چوگان و گوى ، و گاهى سواره و گاهى پياده چوگان بازى مىكنند ، اين نيز ولو برد و باخت ندارد امّا محكوم به حرمت است و خريد و فروش اين آلات و ابزار ممنوع است .
( آلات لهو )
قوله : و منها : امر سوّم از امورى كه با همان وجود خاص و هيئت و شكل خاصى كه دارد لا يقصد منه الّا الحرام [ و در جهت حلال قابل انتفاع نيست و يا اگر هم منافع و فوائد حلالى دارد جنبى و نادر بوده و به حساب نمىآيد و ملاك و ماليت نمىشود . ] آلات و وسائل لهو و لعب است ، اين آلات نيز مثل آلات قمار و هياكل عبادت ، از امورى است كه غالب انتفاعات ، و انتفاعات اصلى آنها در جهت حرام است ، و لا فرق ميان انواع و اقسام آلات و لهو و لعب از ساز و دهل و نى و هرآنچه كه متناسب با مجالس لهو و لعب و عياشى و خوشگذرانى و . . .
باشد .