حيوانى كه خون جهنده دارد نه مثل ماهى و مار و . . . ] بهدليل خاص انتفاع به آن ممنوع است امّا آن انتفاعاتى كه عرفا نامش استعمال باشد به حكم اخبار و اجماعات حرام شده نه هر انتفاعى شيخ انصارى ره مىفرمايد : اين تقييد انتفاع به ما يسّمى استعمالا براى آنست كه : مطلق الانتفاع از هر چيزى و منجمله از ميته دو گونه است :
1 - انتفاعاتى كه عرفا استعمال ناميده مىشوند مثل اكل و شرب نسبت به ميته زيرا كه استعمال كل شيئى بحسبه و استعمال ميته به حسب منافع مقصودهء آنست كه همان اكلش باشد .
2 - انتفاعاتى كه عرفا استعمال آن شيئى محسوب نمىشود و آن شيئى براى اين انتفاعات خلق نشده و صددرصد جنبى است نه اصلى مثلا از ميته در جهت آتش درست كردن استفاده كنند ، يا در جهت بستن جلوى آب و هدايت آن به باغ و مزرعهاى استفاده كنند يا در جهت اطعام آن به پرندگان شكارى از قبيل باز - عقاب - كركس و . . . استفاده كنند .
[ جوارح الطير از باب اضافه به تقدير من است اى الجوارح من الطير ، و جوارح جمع جارحه به معناى پرندهء شكارى است . ] كه اينها نسبت به ميته واقعا استعمال ميته محسوب نمىشوند نظير سوزاندن درب سالم يا تخت نو كه ولو انتفاع است و موجب گرم شدن آب يا محيط مىشوند ولى هدف اصلى از درب و تخت اين نبوده و در جهت اصلى به كار نرفته .
حال منظور كاشف الغطاء اينست كه ميته هم كه استثناء شده و انتفاع به آن حرام است منظور انتفاعات مقصوده از آنست كه اكل آن باشد نه هر انتفاعى ولو استعمال الميته بدان صدق نكند ، پس انتفاعات جنبى در اينجا هم حرام نيست .
قوله : لكن يشكل : حالا كه مراد كاشف الغطاء ره اين شد مرحوم شيخ اشكال مىكنند به اينكه :
شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 283
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢٨٣