تحت السقف باشد . ولى اين مبنا عند المشهور باطل است و مشهور دود نجس را نجس نمىدانند .
2 - و يا مبتنى است بر اينكه حكم مذكور در مرسله يعنى وجوب استصباح تحت السماء و حرمت آن تحت السقف صرفا يك حكم تعبدى محض است و به ملاك نيست و تقييد هم تعبدى و به نصّ خاص است . ولى اين نيز باطل است زيرا كه در معاملات تعبّد مطرح نيست و ارادهء آن بعيد است .
قوله : و لعلّه : شايد بخاطر همين كه روايت مذكور هم مرسله است و هم مقيّد بودنش مبتنى بر دو مبناى باطل است شيخ طوسى با اينكه خود در مبسوط روايت مذكور را آورده ولى طبق ظاهر آن فتوى نداده بلكه فرموده : [ استصباح تحت السماء مستحب ] و تحت السقف كراهت دارد نه اينكه حرام باشد .
[ متن كلام شيخ طوسى : روى اصحابنا انه يستصبح به تحت السماء دون السقف و هذا يدلّ على نجاسة دخانه غير انّ عندى انّ هذا مكروه و امّا دخانه و دخان كل نجس كالعذرة و الميتة و غيرهما عندنا ليس بنجس . ]
قوله : و الانصاف : بعد از تجزيه و تحليلهاى فراوان مىفرمايند : انصاف اينست كه مسئله خالى از اشكال نيست و نتوان بطور قطع گفت : استصباح تحت السقف جايز است يا نه ؟ چرا كه از طرفى ظاهر مطلقات مذكور در صدر مسئله اينست كه استصباح مطلقا جايز است و لو تحت السقف ضمنا مطلقاتى هستند كه تقييدشان بسيار بعيد است زيرا كه هم خود آنها آبى از تقييد هستند .
[ مرحوم ايروانى در حاشيه فرمودهاند : هيچ ويژگى خاصى در اين مطلقات نيست كه بخاطر آن آبى از تقييد باشند ، و ظاهرا حق با محشّى محترم است ، چرا كه اگر عام و مطلقى در مقام ضرب القاعده باشد يا معطّل باشد و . . . معمولا در
شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 212
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢١٢