همان متأثر و متنجس شدن سقف ، و احتمال ديگرى نيست ، پس مرسله بالملازمه دالّ بر نجاست دود نجس است . ]
سؤال : مگر نه اينست كه دود استحالهء روغن نجس است و استحاله مطهّر است پس چگونه دخان نجس نجس است ؟
جواب : از باب اينكه گاهى در اثر حرارت همراه با دودى كه از روغن نجسى به هوا برمىخيزد ذرّات بسيار لطيف و ريز روغن هم بالا مىرود و به سقف اصابت مىكند و اينها موجب تنجّس سقف مىشوند .
قوله : و لا ريب : در مقام حلّ تنافى مطلقات با مرسله چهار راهحلّ پيشنهاد شد كه اوّلى موجب تصرّف در مطلقات و سه راه بعدى باعث تصرف در مرسله بود حال كداميك از اين مخالفت ظاهرها را مرتكب شويم ؟
شيخ ره مىفرمايد : ارتكاب خلاف ظاهر در مرسله ، و ابقاء مطلقات به اطلاق خودشان اولى است ، و وجه اولويّت اقوى بودن مطلقات نسبت به مرسله است . و از ميان وجوه تصرّف در ظاهر مرسله هم وجه اخير كه حمل بر ارشاد باشد اولى است زيرا كه حملهاى ديگر مستلزم اينست كه از مرسله يك استحباب تعبّدى يا حكم تخيير تعبّدى اراده شود و تعبّد با باب معاملات نمىسازد آرى در عبادات تعبد مطرح است دون المعاملات .
قوله : خصوصا مع : اينهم مؤيد ديگرى است بر اولويت تصرف در مرسله و آن اينكه تقييد مطلقات با مرسله و تقديم مرسله بر آنها مبتنى بر يكى از دو مبنى است و هردو باطل است :
1 - يا مبتنى است بر مطلبى كه شيخ طوسى آورده كه از روايت مرسله نجاست دود نجس استفاده مىشود و به اين مناط موجب تقييد است كه نبايد
شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 211
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢١١