تفسير : اين [ آيت ] چهار نماز را ، كه عبارت است از ظهر ، عصر ، مغرب و عشا ، شامل است ، و اين عبارت با مسئلهء « جمع بين الصلاتين » ربطى ندارد ؛ و اگر ازين آيت استنباط جمع شود ، نه تنها دو ، بلكه مشروعيّت جمع كردن چهار وقت نماز از آن خواهد برآمد . البتّه به شرط داشتن ذوق صحيح مى توان استنباط كرد كه در ظهر تعجيل ، و در عشا تأخير مستحب مى باشد ؛ الّا لعارض .
وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ
و ( بخوان ) قرآن فجر را ( نماز صبح را ) ؛
تفسير : يعنى ، در نماز فجر . شايد در تعبير نماز فجر به
« قُرْآنَ الْفَجْرِ »
اشاره به تطويل قرائت در نماز صبح باشد .
إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً
( 78 )
هر آئينه قرآن خواندن فجر مى باشد مشاهده شده .
تفسير : در حديث است كه در وقت صبح و عصر فرشتگان شب و روز تبديل مى شوند ؛ لهذا ، در اين وقت ، فرشتگان ليل و نهار يك جا مى شوند ؛ قرائت و نماز ما در حضور آنها به عمل خواهد آمد كه موجب مزيد بركت و سكينه است ؛ آن وقت ، فرشتگانى كه بالا مى روند ، به حضور خدا ( ج ) شهادت مى دهند كه در وقت رفتن بندگان تو را در نماز ديديم ، و آنگاه كه برگشتيم هم در آن كار مصروف بودند . علاوه برين ، در وقت صبح حضور قلب و جمعيّت خاطر نسبتا زياده تر است .
وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ
و پاره اى از شب ، پس بيدار باش به قرآن شب خيزى ؛ زياده شده مر تو را ؛
تفسير : حضرت شاه صاحب ( رح ) مى نويسد : يعنى ، از خواب بيدار شده ( در تهجّد ) قرآن بخوان .
اين حكم بيش از همه بر تو كرده ايم ؛ چه در نظر است كه براى تو از همه بلندتر مرتبه بدهيم .