عَسى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً
( 79 )
نزديك است كه ايستاده كند ترا پروردگار تو به مقام محمود .
تفسير : « مقام محمود » مقام شفاعت عظمى است . وقتى كه هيچيك از پيغمبران سخن زده نخواهند توانست « 1 » ، آن حضرت ( ص ) به حضور خداى تعالى عرض نموده ، مردم را از رنج و زحمت خلاص خواهد كرد . آن وقت بر زبان هركسى توصيف « 2 » آن حضرت ( ص ) جارى مىشود ، و خداوند هم آن حضرت را توصيف مى فرمايد « 3 » . گويا ، در آن وقت ، شأن « محمّديت » كاملا به ظهور خواهد رسيد .
تنبيه : تفسير « مقام محمود » در احاديث صحيحه آمده است ، و در بخارى و مسلم و ديگر كتب حديث بيان « شفاعت كبرى » مفصّلا مرقوم است . شارحين ، ده قسم شفاعت را براى آن حضرت ( ص ) ثابت كرده اند ؛ در « فتح البارى » ملاحظه شود .
وَ قُلْ رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَ أَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ
و بگو : اى پروردگار من ، درآر مرا درآوردن پسنديده ؛ و بيرون آر مرا بيرون آوردن پسنديده ؛
تفسير : در جائى كه اراده دارى مرا برسانى ( مثلا در مدينه ) به نهايت آبرو و خوبى و طريقهء نيكو برسان ؛ تا سخن حق بلند گردد ، و از جائى كه مى خواهى مرا بيرون آرى ( مثلا از مكّه ) آن هم به آبرو و خوبى و وجه حسن به عمل آيد ؛ تا دشمن ذليل و خوار ، و دوست شاد و مسرور گردد ، و به هر صورت ، بايد صدق ، فاتح و غالب ؛ و دروغ ، شرمسار و سرنگون شود .
هامش
( 1 ) . نخواهند توانست حرف بزنند ، صحبت كنند ،
( 2 ) . مدح و ثنا و ستايش
( 3 ) . ستايش مى فرمايد .