وَ فِي آذانِهِمْ وَقْراً
و در گوش هاى ايشان گرانى را ؛
تفسير : چون نمى خواهند به نيّت انتفاع و استفاده بشنوند ؛ گويا آنها قطعا نمى شنوند .
تنبيه : حجاب ها و پرده ها و غيره را كه اللّه تعالى بر دل هاى آنها انداخته است ، عبارت از آن پرده هائى است كه وجود آنها را خود آنها براى خود به رضائيّت « 1 » و فخر زياد ثابت كرده بودند :
« وَ قالُوا قُلُوبُنا فِي أَكِنَّةٍ مِمَّا تَدْعُونا إِلَيْهِ وَ فِي آذانِنا وَقْرٌ وَ مِنْ بَيْنِنا وَ بَيْنِكَ حِجابٌ فَاعْمَلْ إِنَّنا عامِلُونَ »
( حم السجدة ، ركوع 1 ) . به آخرت ايمان نداشتن ، از انجام بى فكر و بى خوف ماندن ، از ذكر خداى واحد بد بردن « 2 » ، و با پيغمبران تمسخر كردن ، چيزهائى است كه صورت حجاب و وقر را اختيار مىكند ؛ و چون آفرينندهء هرچيز فقط خداى تعالى است ، لهذا نسبت آفرينش آنها نيز به طرف او تعالى كرده مىشود .
وَ إِذا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِي الْقُرْآنِ وَحْدَهُ وَلَّوْا عَلى أَدْبارِهِمْ نُفُوراً
( 46 )
و چون ياد كنى پروردگار خود را در قرآن تنها ، روگردان شوند ، بر جانب پشت خود ، رميده شده .
تفسير : از ذكر خداى واحد بد مى برند « 3 » ، نفرت مى كنند ، و پشت گشتانده « 4 » ، مى گريزند ؛ و اگر از معبودان آنها ذكر شود ، بسيارخوش « 5 » مى شوند :
« وَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَحْدَهُ اشْمَأَزَّتْ قُلُوبُ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ وَ إِذا ذُكِرَ الَّذِينَ مِنْ دُونِهِ إِذا هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ »
( زمر ، ركوع 5 ) .
نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَسْتَمِعُونَ بِهِ
ما داناتريم به چيزى كه مى شنوند به سبب آن ؛
هامش
( 1 ) . رضايت ، رضامندى
( 2 ) . ذكر خداى واحد را خوش نداشتن ،
( 3 ) . بدشان مى آيد ،
( 4 ) . گردانيده ، كرده
( 5 ) . خشنود ، خوشحال