إِنَّ اللَّهَ لَغَفُورٌ رَحِيمٌ
( 18 )
( هر آئينه ) خدا آمرزنده ، مهربان است .
تفسير : كه تواند شكر نعمت هاى بى شمار او را - كما هو حقّه - ادا كند ؟ ! لهذا ، اگر در اداى شكر قصور رود ؛ خدا ( ج ) از تقصير بندگان درمى گذرد ، و بر شكر اندك اجر بزرگ بخشايش مىكند ؛ يا ، هركه پس از كفران نعمت توبه و شكر گذارد ؛ خداى كريم تقصيرات گذشتهء وى را مى بخشد ، و آينده بر وى رحمت مىكند ؛ بل « 1 » در حال ناشكرى نيز بنده را سراسر از رحمت واسع خويش بى نصيب نمى كند ؛ و در اين جهان به هزاران نعمتش سرفراز مىكند .
وَ اللَّهُ يَعْلَمُ ما تُسِرُّونَ وَ ما تُعْلِنُونَ
( 19 )
و خدا مىداند آنچه پنهان مى داريد ، و آنچه آشكارا مى كنيد .
تفسير : خدا ( ج ) بر احوال ظاهر و باطن همگان بصير است ؛ نيك مىداند كه كدام كس تا كدام حدّ بر نعمت هاى او از دل شكر مى گويد ؛ و كدام كس از جوارح سپاس مى گزارد ؛ و كدام كس ظاهر و باطن وى از اداى حق نعمت يكسر ته است ، و يا ، [ كدام كس ] دلايل و نعمت هاى مذكور فوق را شنيده ، از دل ايمان مى آرد ؛ و كدام كس از دلايل بكلّى عاجز شده ، باز هم حق را نمى پذيرد . خداى تعالى موافق حال هركس ، چنان كه در علم اوست ، معامله مىكند .
وَ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لا يَخْلُقُونَ شَيْئاً وَ هُمْ يُخْلَقُونَ
( 20 )
و آنان كه مى پرستند كافران ايشان را بجز خدا ، نمى آفرينند چيزى را ، و ايشان آفريده مى شوند .
هامش
( 1 ) . بلكه