نيز آن را مى قبولانيدند ؛ و اگر قبول نمى كرديم به زودى سزا مى دادند !
ما نُنَزِّلُ الْمَلائِكَةَ إِلَّا بِالْحَقِّ وَ ما كانُوا إِذاً مُنْظَرِينَ
( 8 )
فرونمى فرستيم فرشتگان را مگر به تدبير محكم ؛ و نباشند آنگاه مهلت داده شده .
تفسير : براى كسانى كه قبول مى كنند ، اكنون نيز آيات كافى است . كسانى كه قطعا ارادهء قبول را ندارند ، اگر فرشتگان نيز فرودآيند قبول نمى كنند ؛ پس ، فرستادن فرشته سود ندهد . خداوند فرشتگان را برطبق حكمت خود براى تكميل « 1 » غرض صحيح بر زمين مى فرستد ، و مقصود از آن نمايش بيهوده نمى باشد .
عادت اللّه عموما برين جارى است كه هنگامى كه سركشى اقوام به نهايت رسد ، و تمام مراحل تفهيم و هدايت طى شود . سپاه فرشته براى هلاك آنها فروفرستاده مىشود ، و به آنها قطعا مهلت داده نمى شود . اگر موافق خواهش شما فرشته فرود آيد ، تنها يك كار ساخته مىشود كه شما بدون تأخير هلاك كرده شويد امّا فى الحال ، اين امر مطابق حكمت الهى ( ج ) نيست ؛ زيرا ، هنوز موقع آن نرسيده ، و اين مرحلهء آخرين است كه بعد از طى منازل و ختم تمام امور به ظهور مى رسد .
إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ
( 9 )
( هر آئينه ) ما فروفرستاديم قرآن را ؛ و ( هر آئينه ) او را نگهبانيم .
تفسير : يعنى ، استهزاء و تعنّت شما و نسبت جنون به آرندهء قرآن عظيم الشان بر قرآن و حامل آن هرگز تأثيرى ندارد . اينك بدانيد كه اين قرآن را ما فروفرستاديم ، و مائيم كه هر نوع حفاظت آن را بر ذمّهء خود گرفته ايم . به همان شأن و هيئتى كه فروفرستاده شده ، بدون تبديل حرفى و حركتى ، به اقطار گيتى مى رسد ؛ و تا روز قيامت از هر نوع تحريف لفظى و معنوى محفوظ و مصون مى ماند ؛ روزگار هرقدر تبديل شود ، به اصول و احكام آن تغيرى « 2 » پديد نمى آيد . چندانكه فصاحت و بلاغت زبان ، موشكافى هاى علم و
هامش
( 1 ) . تحقّق بخشيدن ، به انجام رسانيدن
( 2 ) . تغييرى