وَ تَبَيَّنَ لَكُمْ كَيْفَ فَعَلْنا بِهِمْ وَ ضَرَبْنا لَكُمُ الْأَمْثالَ
( 45 )
و ظاهر شد شما را كه چگونه كرديم به ايشان و زديم براى شما ( مثل ها ) قصّه ها .
تفسير : گذشتگان شما درين قرى يا در اطراف آن آباد « 1 » بودند ؛ آنجا كه ستمگاران پيشين سكونت داشتند ، به عادات و اخلاق آنها رفتار كردند ؛ درحالى كه به روايات تاريخى و اخبار متواتر بر آنها روشن شده بود كه ما به ستمگاران پيشين چه سزاى سخت داده بوديم . ما داستان هاى ملل سابقه را در كتب آسمانى درج ، و از زبان پيغمبران ، آنها را آگاه كرده بوديم ؛ امّا ، به قدر ذرّه اى عبرت نگرفتند ؛ به سركشى ، به عناد ، به عداوت حق ، استوار ماندند :
« حِكْمَةٌ بالِغَةٌ فَما تُغْنِ النُّذُرُ »
( القمر ، ركوع 1 ) .
وَ قَدْ مَكَرُوا مَكْرَهُمْ وَ عِنْدَ اللَّهِ مَكْرُهُمْ
و به درستى كه كوشش كردند در حيله گرى آنچه نهايت مكرشان بود ؛ و نزد خداست ( جزاى ) مكر ايشان ؛
تفسير : ستمگاران سابق و لاحق مكر خود را به كار افكندند ، و در مقابلهء پيغمبران به غرض اخفا و امحاى حق از هيچ تدبير و سازش فروگذاشت « 2 » نكردند ؛ كافّهء تدابير و فريب آنها نزد خداست ، و يك يك محفوظ مى باشد ؛ و حضرت وى سزاى آن را مىدهد .
هامش
( 1 ) . برخوردار و روبه راه
( 2 ) . فروگذار