تفسير : اگر اين گفتار در دنيا باشد ، پس از مشاهدهء شدّت عذاب و ديدن مرگ ؛ مطلب « 1 » ظاهر است ؛ يعنى ، مى گويند : پروردگارا ، چند روز ديگر به ما مهلت بده ؛ ما وعده مى كنيم كه رفتار خود را اصلاح نمائيم ، و دعوت حق را اجابت ، و پيغمبران را اطاعت كنيم ! كما قال اللّه تعالى :
« حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ رَبِّ ارْجِعُونِ . لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً »
( المؤمنون ، ركوع 6 ) ؛ و اگر اين مقوله « 2 » در روز قيامت گفته شود ، مراد از خواستن مهلت آن است كه ما را اندك به دنيا بازفرست ؛ آنگاه ببين چه اظهار وفادارى نمائيم : كما قال اللّه تعالى :
« وَ لَوْ تَرى إِذِ الْمُجْرِمُونَ ناكِسُوا رُؤُسِهِمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ ، رَبَّنا أَبْصَرْنا وَ سَمِعْنا فَارْجِعْنا نَعْمَلْ صالِحاً »
( السجده ، ركوع 2 ) .
أَ وَ لَمْ تَكُونُوا أَقْسَمْتُمْ مِنْ قَبْلُ ما لَكُمْ مِنْ زَوالٍ
( 44 )
آيا قسم نمى خورديد پيش از اين : كه نباشد شما را هيچ زوال ؟ !
تفسير : شما كسانيد « 3 » كه ميان شما بعضى مغروران بى باك به زبان قال ، و اكثر به زبان حال ، سوگند خورده و مى گفتيد : شكوه ما را هرگز زوالى نيست ؛ نه مى ميريم ، و نه به حضور خدا ( ج ) مى رويم :
« وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لا يَبْعَثُ اللَّهُ مَنْ يَمُوتُ »
( نحل ، ركوع 5 ) . اين آيت از جانب خدا ( ج ) به پاسخ آنها گفته مىشود .
وَ سَكَنْتُمْ فِي مَساكِنِ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ
و ساكن شديد در منازل آنان كه ستم كردند بر خويش ،
هامش
( 1 ) . مقصود
( 2 ) . مقاله ، گفتار ، سخن
( 3 ) . همان كسانى هستيد