ترا براى رهنمائى اين امّت مبعوث فرموديم ، تا كتابى را كه از رحمت كامل خود بر تو فرود آورده ايم بر ايشان بخوانى . برگزيدن تو به نبوّت چيزى نو نيست ، به امم سابق نيز پيغمبران فرستاده شده ؛ چيزى را كه بر تكذيب كنندگان سابق وارد شده بود ، اينها نيز در نظر داشته باشند !
وَ هُمْ يَكْفُرُونَ بِالرَّحْمنِ
و ايشان منكر مى شوند از رحمان ؛
تفسير : رحمان به رحمت كاملهء خود قرآن را فرودآورد :
« الرَّحْمنُ عَلَّمَ الْقُرْآنَ »
و ترا
« رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ »
گردانيده مبعوث فرمود ؛ مگر آنها به ناسپاسى و كفران نعمت كمر بسته از پذيرفتن حق رحمن انكار كردند بل از اين نام وحشت مى كنند . از اين جهت در صلحنامهء « حديبّيه » در نگاشتن « بسم الله الرحمن الرحيم » نزاع كردند :
« وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ اسْجُدُوا لِلرَّحْمنِ قالُوا وَ مَا الرَّحْمنُ »
( فرقان ، ركوع 5 ) .
قُلْ هُوَ رَبِّي لا إِلهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ إِلَيْهِ مَتابِ
( 30 )
بگو : او پروردگار من است ؛ نيست هيچ معبود مگر او ؛ بر وى توكّل كردم ، و بسوى اوست رجوع من .
تفسير : آن رحمان كه شما از وى انكار داريد ، پروردگار من است ؛ و همان اللّه است كه شريك ندارد :
« قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ أَيًّا ما تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى »
( بنى اسرائيل ، ركوع 12 ) ؛ آغاز و انجام من همه به دست اوست ؛ من به ذات وى توكّل مى كنم ؛ از امداد وى مأيوس نمى باشم ؛ و از تكذيب شما انديشهء ضرر ندارم !
وَ لَوْ أَنَّ قُرْآناً سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبالُ أَوْ قُطِّعَتْ
و اگر بودى قرآن كه روان كرده مى شد به سبب آن كوه ها يا پاره پاره مى شد