ندارند ؛ حال آنكه « اسباط » تنها بر اولاد صلبى اطلاق نمى شود ، بل « 1 » بر اقوام و امم نيز اطلاق مى گردد ؛ تقسيم بنى اسرائيل بر اسباط ، در روزگار حضرت كليم به وقوع پيوست .
وَ كَذلِكَ يَجْتَبِيكَ رَبُّكَ
و بدينسان برمى گزيند ترا پروردگار تو ؛
تفسير : همچنانكه ترا خواب نيكو نشان داد ، از جاذبهء رحمت خويش در بارگاه قرب مقام خاص عنايت كند ! چنان كه به نبوّت سرفرازش كرد ، و به عنايت ظاهرى و باطنى نوازش فرمود .
وَ يُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحادِيثِ
و بياموزد به تو از تعبير خواب ها ؛
تفسير : مانند تعبير رؤيا ، يعنى خواب را شنيدن و از ذهانت « 2 » و فراست ، آن را در موقعش تطبيق نمودن ؛ يا بجا سخن راندن ؛ و عواقب امور را زود دانستن ؛ يا به كنه ارشاد خدا ( ج ) و پيغمبر و قصص اقوام و امم و مندرجات كتب منزله رسيدن ؛ تمام اينها در « تأويل احاديث » مندرج است .
وَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَ عَلى آلِ يَعْقُوبَ
و تمام كند نعمت خويش را بر تو و بر آل يعقوب ؛
تفسير : با نعمت آن جهان نعمت اين جهان را كرامت مىكند ؛ با نعمت نبوّت از دولت سلطنت نيز برخوردار مى گرداند ؛ رنجها را مى برد ؛ حيات مسرور و فارغ البالى نصيب مىكند ؛ دودمان يعقوب را از رنجهاى دنيائى و مكروهات مادّى نجات مىدهد ؛ و آينده از نسل وى پيامبران و پادشاهان بزرگ پديد مى آرد .
هامش
( 1 ) . بلكه
( 2 ) . تيزهوشى ، حدّت ذهن