ما نَشؤُا إِنَّكَ لَأَنْتَ الْحَلِيمُ الرَّشِيدُ
( 87 )
هرچه خواهيم ؟ ! هر آئينه تو بردبارى ، راه يافته !
تفسير : به استهزا و تمسخر مى گفتند : بس است ؛ بيشتر خود را بزرگ جلوه مده ! آيا در ميان قوم تنها تو خردمند و خوش رفتارى ؟ ما و بزرگان ما نادان و بى خرديم ؟ ! حضرت شعيب ( ع ) بسيار نماز مى خواند ؛ شايد از اين جهت قوم وى گفتند : نماز ترا حكم مىدهد كه ما را به گذاشتن دين نياكان ما و ترك تملك و اموال ما مجبور گردانى ؟ ! تو به نماز خويش مشغول باش ؛ در معاملات دنيا و دين و امور ميزان و مكيال ما تعرّض مكن !
حضرت شاه ( رح ) مى نگارد : آئين جهلاء است كه چون خود نتوانند كار نيكان را انجام دهند ، بر آنها تمسخر مى كنند ؛ و اين خصلت كفر است . بعضى مفسرّين
« إِنَّكَ لَأَنْتَ الْحَلِيمُ الرَّشِيدُ »
را بر استهزانى ، بل بر واقعيّت محمول داشته اند ؛ يعنى تو مردى دانشمند ، باوقار ، نيكوكارى ؛ چرا چنين بى موقع سخن مى رانى ؟ ! چنان كه به صالح ( ع ) گفتند :
« قَدْ كُنْتَ فِينا مَرْجُوًّا قَبْلَ هذا ، أَ تَنْهانا أَنْ نَعْبُدَ ما يَعْبُدُ آباؤُنا
- الآيه » .
قالَ يا قَوْمِ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَ رَزَقَنِي مِنْهُ رِزْقاً حَسَناً
گفت : اى قوم من ، آيا ديديد اگر باشم بر حجّتى از پروردگار خود ، و داده باشد به من از جانب خود روزى نيك ؛
تفسير : اينجا مراد از رزق ظاهرى است ؛ يعنى ، بدون آنكه در وزن و كيل تفاوتى پديدآرم خدا ( ج ) روزى حلال و پاك به من ارزانى فرموده ؛ يا مراد از رزق باطنى است ؛ يعنى علم ، حكمت ، نبوّت ، كه خدا ( ج ) به من بخشايش كرده ؛ خلاصه ، چون حضرت احديّت دانش و بصيرت به من عنايت كرد ، راه راستى را به من نشان داد كه در نظر شما نمى آيد ، و از دولتى معمور « 1 »
هامش
( 1 ) . برخوردار ، روبراه