وَ لِكُلِّ أُمَّةٍ رَسُولٌ فَإِذا جاءَ رَسُولُهُمْ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ
( 47 )
و هر امّتى را پيغامبرى هست ، پس چون آمد پيغامبر ايشان ، حكم كرده شود ميان ايشان به انصاف ؛ و ايشان ستم كرده نشوند .
تفسير : تا اينجا ، ذكر حضرت پيغمبر ( ص ) و امّت او بود ؛ اكنون ، اصول عامّهء اقوام و ملل توضيح مىشود . يعنى ، به هر طبقه حاملان احكام الهى ( ج ) « رسول » فرستاده شده تا حجّت خدا تمام ، و پيش از اتمام حجت به هيچكس عذاب وارد نشود . مردم هر كردارى كه از پيش داشته باشند در دنيا ، بعد از فرستادن پيغمبر و ارسال رسل به آنها سزا داده مىشود . خدا ستمكار نيست ، و قبل از آگهى و اثبات ، الزام حكم « 1 » بر جزاى بندگان گنهكار نمى كند . در قيامت نيز مطابق نظام مقرّره به بارگاه عدالت كبريائى تقديم مى شوند ؛ گناه مجرم شمرده مىشود ، گواهان مى گذرند ؛ با هر قوم پيغمبر آن موجود مى باشد ؛ بعد از توضيحات كامل براساس عدل و داد فيصله صادر مىشود :
« وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها وَ وُضِعَ الْكِتابُ وَ جِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَ الشُّهَداءِ وَ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ »
( الزمر ، ركوع 7 ) . مجاهد و ديگران اين آيت را بر احوال قيامت حمل كرده اند .
وَ يَقُولُونَ مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ
( 48 )
و مى گويند : كى باشد اين وعده ، اگر هستيد راستگويان ؟ !
تفسير : تهديدى كه از فرودآمدن عذاب مى كنيد دروغ محض و بى اساس است ؛ اگر شما صادقيد ، چرا نمى آريد ؟ اين وعده كدام وقت انجام خواهد شد ؟ !
قُلْ لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي ضَرًّا وَ لا نَفْعاً إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ
بگو : مالك نمى شوم براى نفس خود زيانى و نه سودى ، مگر آنچه خواهد خدا ؛
هامش
( 1 ) . حكم قطعى