دهند ؟ ! چون به مدافعت خويش پرداخته نمى توانند « 1 » ، از پرسش وقت چه فايده ؟ ! مترجم - رحمه اللّه -
« ما ذا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ الْمُجْرِمُونَ »
را به مذاق حضرت شاه ترجمه نموده ؛ عامّهء مفسّران چنين ترجمه كرده اند ؛ « در عذاب الهى چه شادى و گوارائى مندرج است كه مجرمان در طلب آن مى شتابند ؟ ! » يا اينكه « جاى تعجّب است كه گنهكاران چنين امر خوفناك را به تعجيل مى خواهند ؛ حال آنكه سزاوار مجرم آن است كه از تصوّر جزاى آينده بر خود لرزد ، و از ترس قالب ته كند » ( بحر المحيط ) .
أَ ثُمَّ إِذا ما وَقَعَ آمَنْتُمْ بِهِ آلْآنَ وَ قَدْ كُنْتُمْ بِهِ تَسْتَعْجِلُونَ
( 51 )
آيا باز وقتى كه متحقّق شود ، ايمان آريد به آن ؟ ! اكنون ؟ و به درستى كه به آن شتاب مى نموديد ؟ !
تفسير : استعجال آنها در ورود عذاب مبنى بر آن است كه بر آن يقين ندارند . اگر آن وقت يقين مى كردند مفيد بود ، زيرا به نجات خويش سعى مى نمودند ؛ امّا بعد از ورود عذاب ، يقين « 2 » فايده ندارد . آنگاه ، از سوى خدا گفته خواهد شد : به آنچه پيش تكذيب مى كرديد اكنون اعتراف مى نمائيد ؟ چون تقاضاى ورود عذاب به غرض تكذيب و استهزاء بود ، اكنون اقرار شما سودى نمى بخشد !
« فَلَمَّا رَأَوْا بَأْسَنا ، قالُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَ كَفَرْنا بِما كُنَّا بِهِ مُشْرِكِينَ . فَلَمْ يَكُ يَنْفَعُهُمْ إِيمانُهُمْ لَمَّا رَأَوْا بَأْسَنا ، سُنَّتَ اللَّهِ الَّتِي قَدْ خَلَتْ فِي عِبادِهِ ، وَ خَسِرَ هُنالِكَ الْكافِرُونَ »
( المؤمن ، ركوع 9 ) .
ثُمَّ قِيلَ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا ذُوقُوا عَذابَ الْخُلْدِ هَلْ
پس گفته شود مر آنان را كه ستم كردند : بچشيد عذاب جاويدانى را ؛ آيا
هامش
( 1 ) . نمى توانند بپردازند ،
( 2 ) . يقينا ، به يقين