فَإِذَا انْسَلَخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَ خُذُوهُمْ وَ احْصُرُوهُمْ وَ اقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ فَإِنْ تابُوا وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ فَخَلُّوا سَبِيلَهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
( 5 )
پس چون بگذرد ماههاى حرام ، پس بكشيد مشركان را هر جايى كه يافتيد ايشان را ، و بگيريد ايشان را ، و احاطه نمائيد آنها را ، و بنشينيد برايشان در هر كمينگاهى ؛ پس اگر توبه كنند ( از كفر ) ، و استوار دارند نماز را ، و بدهند زكات را ؛ پس بگذاريد راه ايشان را بىشك اللّه بخشاينده ، مهربان است .
تفسير : بعد از فراغ از استثنا حكم مستثنىمنه بيان شده . يعنى ، اگرچه با اين پيمانشكنان اكنون عهدى در ميان نيست ، و مىتوان على الفور با ايشان جنگ كرد ؛ امّا رعايت « اشهر حرم » مانع هجوم فورى برايشان است يا آنكه تا آن وقت در اشهر حرم آغاز قتال منع بود « 1 » ، و يا مصلحت در آن بوده است كه براى اندك چيزى هنگامهء تشويش عمومى برپا نگردد ؛ زيرا ، حرمت قتال در اين ماهها در نزد ايشان معروف و مسلم بوده بههرحال تا آخر محرم به ايشان مهلت داده شد كه طورى كه بخواهند و اراده داشته باشند دربارهء خود فكر كنند زيرا ، پس از سرآمدن اين مدّت براى تطهير جزيرة العرب جز جنگ چارهء ديگر نيست و از تمام اصول حرب از قبيل ( كشتن ، اسير كردن ، محصور نمودن ، خدعهء حربى ، در كمين نشستن ) كار گرفته خواهد شد و امّا ، اگر از كفر باز آمده و در اخوّت اسلامى داخل گردند ( كه به علامت بزرگ آن گزاردن نماز و دادن زكات است اگرچه به صورت ظاهرى باشد ) مسلمانان مجاز نيستند كه به ايشان تعرّض كنند و راه را به رويشان مسدود سازند ، معاملهء باطن آنها با خداست رويهء مسلمين در برابر آنها بر
هامش
( 1 ) . ممنوع بود ،