كافران ده برابرشان باشند نيز جهاد كنند ، مسلمانان مابعد كه قدمى عقبتر بودند ، حكم شد كه با دو چند خويش جهاد نمايند . تا اكنون نيز اين حكم نافذ است ؛ امّا ، اگر بر زايد از دو برابر خويش حمله نمايند ، اجرشان بيشتر باشد . در روزگار فرخندهء پيغمبر ( ص ) هزار مسلمان با هشتاد هزار كافر جنگ كرد ؛ در غزاى موته ؛ سه هزار مسلمان در مقابل دو صد هزار « 1 » كافر استقامت ورزيد .
به حمد اللّه ، تاريخ درخشان اسلام از چنين وقايع مملوّ است .
ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيا وَ اللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
( 67 )
سزاوار نبود پيغمبر را كه به دست وى اسيران باشند ، تا آنكه قتل بسيار به وجود آرد در زمين ؛ مىخواهيد مال دنيا را ، و خدا مىخواهد مصلحت آخرت را ؛ و خدا غالب ، با حكمت است .
تفسير : در غزوهء بدر هفتاد كافر اسير مسلمانان گرديد . خداوند ( ج ) در اينباره به يكى ازين دو امر مسلمانان را مخيّر گردانيد : كشتن يا فديه گرفتن و آزاد كردن ؛ ولى در اين صورت ، سال آينده از مسلمانان به اين تعداد كشته خواهند شد ! در حقيقت ، تخيير مسلمانان به اين دو صورت از جانب الهى ( ج ) براى آزمون آنها بود ، تا واضح گردد كه انديشه و نهان مسلمانان كدام طرف متمايل است ؟ چنان كه ازواج مطهّرات نيز به دو امر مخيّر شده بودند :
« إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زِينَتَها فَتَعالَيْنَ -
الآية » ( احزاب ، ركوع 4 ) ؛ يا چنان كه در معراج ، دو قدح شراب و شير در پيشگاه پيغمبر - صلّى اللّه عليه و سلّم - نهاده شد ، و حضرت شير را اختيار فرمود . جبرئيل گفت : « اگر بالفرض « 2 » حضرت شراب را گزيدى ، امّتش گمراه شدى » .
بههرحال ، حضرت پيغمبر - صلّى اللّه عليه و سلّم - دربارهء اسيران بدر از صحابه استشاره كرد . صدّيق اكبر - رضى اللّه عنه - گفت : اى پيغمبر خدا ، اينها همه نزديكان و برادران مايند ، بهتر
هامش
( 1 ) . دويست هزار
( 2 ) . فرضا ، به فرض آنكه