أَلا إِنَّما طائِرُهُمْ عِنْدَ اللَّهِ وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ
( 131 )
آگاه باش ، جز اين نيست كه ( سبب ) شگون بد ايشان نزديك خداست ؛ و ليكن اكثر ايشان نمىدانند .
تفسير : در آيت گذشته گفته شده بود كه « قريب است خدا دشمن شما را هلاك كند » ؛ اكنون ، ازينجا تفصيل بعضى مبادى « 1 » همان اهلاك موعود شروع شده است ؛ يعنى ، موافق آن « سنّة اللّه » كه بيان آن در شروع همين پاره در تحت آيت
« وَ ما أَرْسَلْنا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا أَخَذْنا أَهْلَها بِالْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ -
الآية » گذشته است . خداى تعالى فرعونيان را بهطور تنبيه ابتدائى در قحط و خشكسالى و ديگر مصائب و شدايد معمولى مبتلا فرمود ، تا از خواب غفلت بيدار شوند ، و نصايح موسى - عليه السّلام - را قبول كنند ؛ مگر « 2 » چون ازين قبيل مردم نبودند ، و اين تنبيهات را اهمّيّت ندادند ، بلكه نسبت به سابق لجوجتر و گستاختر شدند ؛ چنان كه قرار « 3 » اصول
« ثُمَّ بَدَّلْنا مَكانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ »
وقتى كه قحط و غيره دور شده ، ارزانى و آسودهحالى نصيبشان مىگشت ؛ مىگفتند : بنگريد كه باعث خوشبختى ما اوضاع خود ما مىباشد ! و اگر گاهى دچار كدام « 4 » سختى مىشدند ، مىگفتند : اين همه در اثر شومى و نحوست موسى ( ع ) و رفقاى اوست ؛ معاذ اللّه ! حقّ تعالى جواب آن را داده :
« أَلا إِنَّما طائِرُهُمْ عِنْدَ اللَّهِ »
يعنى ، نحوست و بدبختى خود را به بندگان مقبول ما چرا منسوب مىكنيد ؟ سبب حقيقى اين نحوست شما در علم خداست ؛ و آن عبارت از ظلم و عدوان و بغاوت و شرارتتان است ؛ بنابرآن ، از طرف خداى تعالى يك قسمت نحوست بهطور سزاى موقّتى و تنبيه به شما مىرسد ؛ باقى شومى و نحوست اصلى ظلم و كفر شما ، يعنى سزاى كامل و مجازات حقيقى ، هنوز نزد خدا ( ج ) محفوظ است ، كه در دنيا و يا آخرت ، به وقت خود ، به شما حتما رسيدنى ؛ است هنوز اكثر از آن آگاه نمىباشند .
هامش
( 1 ) . پيشدرآمدهاى
( 2 ) . امّا
( 3 ) . بنابر
( 4 ) . نوعى ، گونهاى