كه طيّب و خبيث يكسان نمىباشد . حلال و طيّب اگرچه اندك باشد ، از خبيث و حرام بهتر است . بنابرآن ، دانشمند بايد حلال و طيّب را اختيار كند ، و به اشياى فاسد و خراب نگاهى نيفگند ؛ اگرچه در نظر بسيار و دلانگيز باشد .
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَسْئَلُوا عَنْ أَشْياءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ وَ إِنْ تَسْئَلُوا عَنْها حِينَ يُنَزَّلُ الْقُرْآنُ تُبْدَ لَكُمْ
اى مؤمنان ، مبرسيد از چنين سخنها كه اگر آشكار كرده شود بر شما اندوهگين گرداند شما را ؛ و اگر سؤال مىكنيد از اين سخنان آنگاه كه نازل مىشود قرآن ، ظاهر كرده شود بر شما ؛
تفسير : حاصل دو ركوع گذشته باز داشتن بود از غلّو و تساهل در احكام دينيّه ؛ يعنى طيّباتى را كه خدا ( ج ) حلال گردانيده است ، بر خود حرام مگردانيد ؛ و از چيزهاى خبيث و حرام ، خواه بهطور دائمى و يا در احوال و اوقات مخصوص ، بكلّى اجتناب كنيد . در اين آيات ، تنبيه فرموده كه در باب چيزهائى كه شارع تصريحا آنها را بيان نفرموده ، سؤالات بيهوده و غير مفيد مكنيد ؛ چنان كه بيان شارع در سلسلهء تحليل و تحريم موجب هدايت و بصيرت ، است در آن باره ، سكوت هم ذريعهء « 1 » رحمت و سهولت مىباشد .
خداى حكيم چيزى را از كمال حكمت و عدل خود براى انسان حلال يا حرام گردانيد ، آن حلال يا حرام مىباشد ؛ و از چيزى كه سكوت فرمود ، در آن گنجايش و توسيع مانده ؛ چنان كه مجتهدين را موقع اجتهاد به دست آمد ، و عملكنندگان به فعل و ترك آن آزاد ماندند . اكنون اگر در باب اين گونه چيزها خواه مخواه باب كاوش و بحث و سؤال گشوده شود ، درحالىكه قرآن نازل مىشد و باب تشريع مفتوح بود ، امكان زياد بود كه در جواب سؤالات شما چنان احكامى
هامش
( 1 ) . وسيلهء ، طريقهء