أَوَعَجِبْتُمْ أَنْ جَآءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِّنْكُمْ
استفهام انكارى است و براى صدارت ، بر واو عاطفه مقدم شده و تقدير كلام « و أعجبتم » است .
معناى آيه : و آيا تعجب كرديد كه ذكرى از جانب پروردگارتان بر مردى از ميان خودتان آمده است ؟
مراد از « ذكر » نخستين كتاب آسمانى شامل احكام دين و نخستين شريعت مستقل حاوى اصول و فروع است كه بر او نازل شده است . و تعبير به « مردى از شما » اشاره به اين است كه اين وحى و كتاب بر زنى از ميان شما نيامده و به غير نوع انسانى از فرشتگان و پريان و اجنّه نازل نگشته است .
لِيُنذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُواْ وَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
يعنى : علت آمدن ذكر اين است كه شما را بيم دهد ، يعنى از سوء عاقبت كفر و فسق و طغيان ، در دنيا و آخرت . و براى اينكه شما تقوا ورزيد ، يعنى تكاليف شرعى و عقلى خود را انجام دهيد . و براى اينكه شايد بدينوسيله مورد ترحم قرار گيريد .
فَكَذَّبُوهُ فَأَنْجَيْنَاهُ وَ الَّذِينَ مَعَهُ فِى الْفُلْكِ وَ أَغْرَقْنَا الَّذِينَ كَذَّبُواْ بَايَاتِنَا إِنَّهُمْ كَانُواْ قَوْمًا عَمِينَ
يعنى : پس او را دروغگو خواندند و كتاب و شريعتش را نپذيرفتند ، پس ما او را و كسانى را كه همراه او در كشتى بودند ، يعنى از اولاد و عائله و پيروان دين او و عدّهاى ديگر از حيوانات اهلى يا حتى وحشى را در ميان كشتى نجات بخشيديم ، و كسانى را كه آيات كتاب ما و نشانههاى گستردهء توحيد و عظمت ما را انكار كردند غرق نموديم ، يعنى در ميان طوفان آب فرا گير منطقهء وسيعى از كرهء زمين كه سابقه ولاحقهاى در تاريخ ندارد . و اين بدان سبب است كه آنها گروهى كوردل بودند .
بايد دانست كه در اين سوره اندكى از حالات نوح پيامبر در ضمن شش آيه ذكر شده و در سورهء هود در ضمن 23 آيه از آيهء 25 به بعد به نحو مفصل بيان گرديده است .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 67
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٦٧