لغت و اعراب :
ملأ صفت است به معناى پركننده ، از « مَلْأ » يعنى پركردن ، و به اعيان و اشراف و سران هر ملتى گفته مىشود كه گويى اجسامشان صدر مجالس را و هيبتشان دلها را و هيئتشان ديدهها را پر مىكند . فُلك : كِشتى ، مفرد و جمع در آن يكسان است .
فى الفلك متعلّق است به أنجيناه يا به آنچه معه بدان متعلّق است . عمين مخفّف « عميين » جمع عَمى بر وزن شقى يعنى كوردل .
[ داستان نوح ( ع ) ]
تفسير :
لَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قَوْمِهِ فَقَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُواْ اللَّهَ مَالَكُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ إِنِّى أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ
آيات آتى كه در حدود صد آيه است آغاز سرگذشت شش نفر از پيامبران الهى است كه اول آنها نوح نبى شيخالانبياء و از پيامبران اولىالعزم است يعنى صاحب شريعت مستقل و كتاب آسمانى شامل اصول و فروع دين الهى ، كه پس از بيان اجمالى از حالات او به سرگذشت هود و صالح و لوط و شعيب كه پيامبرانى در فاصلهء زمانى نوح و موسى بودند اشاره شده ، و سپس فصل مُشبعى از حالات و قصص موسى بن عمران سومين رسول از رسولان اولىالعزم در آياتى قريب 68 آيه ذكر گرديده است . و ظاهر اين آيات اين است كه ملت همهء آنها در اعصار بعثتشان مشرك و بتپرست بودهاند و بدين سبب همهء آنان مردم را در آغاز ، دعوت به توحيد و ترك اضداد و شركا نمودهاند .
معناى آيه : سوگند باد و حقيقت اين است كه ما نوح پيامبر را به سوى قوم خود ارسال كرديم ، پس نوح در خطاب به قوم خود گفت : اى قوم من ، تنها خدا را بپرستيد ، زيرا هرگز براى شما غير او خدايى نيست ، بىترديد اگر دعوت مرا نپذيريد من براى شما از عذاب روزى بزرگ ، يعنى روز قيامت بيم دارم .
قَالَ الْمَلَأُ مِن قَوْمِهِ إِنَّا لَنَرَاكَ فِى ضَلَالٍ مُّبِينٍ