[ آثار نماز ]
وَأَقِمِ الصَّلَاةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ ذلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ « 114 » وَاصْبِرْ فإِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ « 115 »
تفسير :
وَأَقِمِ الصَّلَاةَ طَرَفَىِ النَّهَارِ وَزُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ
يعنى : و نماز را در دو طرف روز و در اوقاتى از شب كه نزديكتر به روز است برپا دار .
ظاهر اين آيه هرچند مطلق است لكن مراد ، امر به نمازهاى خاصّ است يعنى نمازهاى يوميهء پنجگانه و نوافل آنها كه مخصوص اين اوقات است . زيرا مراد از دو طرف روز ، نيمهء اول آن از طلوع فجر تا زوال آفتاب ، و نيمهء دوم آن از ظهر تا غروب است ؛ و نماز صبح و نافلهء آن در طرف اول ، و نماز ظهر و عصر و نوافل آنها در نيمهء دوم است هرچند وقت صبح در نيمهء اول مضيَّق و وقت ظهر و عصر در نيمهء دوم موسَّع است . و مراد از ساعتهاى نزديكتر به روز اوايل شب است تا نيمهء آن كه وقت نماز مغرب و عشا و نافلههاى آنهاست . و ممكن است مراد وقت فضيلت مغرب و عشا باشد .
إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ
يعنى : به يقين حسنات سيّئات را - يعنى آثار سوء آن را - از بين مىبرد . بدين معنا كه انجام كار نيك سبب زوال استحقاق عقلى عقاب از مجرم ، يا زدوده شدن پليدى گناه از روح او ، يا پاك شدن نوشتار آن از صحيفهء عمل او ، يا زوال سوء ظن و نفرت از دلهاى مؤمنين مىشود و يا آن كه در عالم آخرت آثار معاصى را ولو به نحو تجسم نابود مىكند .
ذلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ
يعنى : اين مطلب يادآورى براى اهل تذكر است . زيرا اعطاى چنين قدرتى به مؤمن كه آثار سوء گناهان خود را به هر وسيلهء ممكن از دل و صحيفهء عمل خود و از افكار مردم و تأثيرات اخروى آن را در آن عالم بزدايد ، قابل توجه و تذكر است .