تفسير :
فَلَا تَكُ فِى مِرْيَةٍ مِمَّا يَعْبُدُ هَؤُلَاءِ مَا يَعْبُدُونَ إِلَّا كَمَا يَعْبُدُ آباؤُهُم مِن قَبْلُ
يعنى : پس اى پيامبر ، يا اى مخاطب ، هرگز دربارهء بطلان پرستش اين مشركان در شك و ترديد مباش ( زيرا آنها جماداتى را مىپرستند كه مصنوعى بيش نيستند ؛ نه مقرّب درگاه خدايند و نه شفيعان درگاه او و نه قادر بر دفع ضرر و جلب نفع خود و نه بذل حوايج ديگران ) ، آنها نمىپرستند مگر آن گونه از پرستش كه پدرانشان از پيش مىكردند ، يعنى مبنى بر ظنّ و گمان و تقليد كور از گذشتگان جاهلشان به پيروى از سران و سرانشان براى مال و جاه و مقام .
وَإِنَّا لَمُوَفُّوهُمْ نَصِيبَهُمْ غَيْرَ مَنقُوصٍ
يعنى : و مسلّماً ما بهرهء مشركان را به نحو كامل پرداخت مىكنيم در حالى كه كم و كاستى در آن نباشد . يعنى بهرهء دنيوى آنها را از حظوظ زندگى طبق تعيين در لوح محفوظ از عمر و روزى و پاداش اعمال در دنيا به طور كامل مىپردازيم و بهرهء اخروى آنها را نيز از كيفر كفر و فسق ، طبق استحقاقى كه كاتبان اعمال نگاشتهاند بدون كم و كاست خواهيم داد .
وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ فَاخْتُلِفَ فِيهِ
يعنى : و حقيقت اين است كه ما موسى راكتاب آسمانى داديم ، پس در آن اختلاف افتاد .
مراد از كتاب ، كتاب عظيمالشأن تورات است كه سومين كتاب آسمانى شامل شريعت و احكام دينى مستقل و معارف گوناگون و جامع همهء نيازهاى بشرى عصر خويش بود و هيچ كتاب آسمانى پيش از قرآن كريم بدان مثابه نبوده است . و مراد از اختلاف ، اختلاف قوم موسى در پذيرش آن است كه اقليتى از سبطيان پذيرفتند و اكثريت قوم نپذيرفتند . و سوق آيه براى تسليت قلب مبارك پيامبر اسلام است كه اهل مكه در قرآن او اختلاف كردند ، اكثريت نپذيرفتند و اقليتى ناچيز پذيرفتند .
وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِن رَبِّكَ لَقُضِىَ بَيْنَهُمْ
تفسير روان (فارسى) — صفحة 508
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٥٠٨