وَمَا نُؤَخِّرُهُ إِلَّا لِاجَلٍ مَعْدُودٍ
يعنى : و ما آن روز را تأخير نمىاندازيم مگر براى مدتى اندك ، يعنى اندك از ديدگاه ربوبى . و از علل تأخير آن روز ، تحقق حوادثى است كه بايد در اين جهان طبق ارادهء ازلى و حتمى خداوند واقع شود و اهمّ آنها تحقق هدف اصلى خلقت بشر و پديد آمدن همهء افراد آن طايفه كه از علم ازلى گذشته ، و مورد امتحان قرار گرفتن آنها از آغاز تا انجام ، و پديد آمدن مدينهء فاضلهء انسانى در صحنهء گيتى ، و برخوردارى ذوىالعقول از نِعَم مادى و معنوى پيشبينى شدهء دنيا ، و مهيا شدن اقتضاى جزا و پاداش و كيفر براى همه است .
يَوْمَ يَأْتِ لَا تَكَلَّمُ نَفْسٌ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَمِنْهُمْ شَقِيٌّ وَسَعِيدٌ « 105 » فَأَمَّا الَّذِينَ شَقُوا فَفِي النَّارِ لَهُمْ فِيهَا زَفِيرٌ وَشَهِيقٌ « 106 » خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّماوَاتُ وَالْأَرْضُ إِلَّا مَا شَاءَ رَبُّكَ إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِمَا يُرِيدُ « 107 » وَأَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ إِلَّا ما شَاءَ رَبُّكَ عَطَاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ « 108 »
لغت و اعراب :
يأت در اصل « يأتى » است و مجزوم نشده است ، فقط كتابت آن در قرآن اين گونه است . لاتكلَّم اصلش « لاتتكلَّم » است . سعادت رسيدن هر شخص به خيرات مترقّب از وجود اوست ، و شقاوت محروم شدن شخص است از خيرات وجود خويش . زفير : فرياد و نالهء شديد توأم با گريه و زارى نظير آغاز صداى درازگوش . شهيق : نالهء بلند شبيه آخر صداى درازگوش . ففى النار خبر الذين شقوا ، لهم فيها خبر زفير . جَذَّهُ - از باب نَصَر - : قطع كرد آن را .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 504
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٥٠٤