وَنَادَى أَصْحَابُ الْجَنَّةِ أَصْحَابَ النَّارِ أَنْ قَدْ وَجَدْنَا مَاوَعَدَنَا رَبُّنَا حَقّاً فَهَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقّاً قَالُوا نَعَمْ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ بَيْنَهُمْ أَن لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ « 44 » الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ اللَّهِ وَيَبْغَونَهَا عِوَجاً وَهُم بِالآخِرَةِ كَافِرُونَ « 45 »
لغت و اعراب :
أن قد وجدنا « أن » مفسّره است ، زيرا ندا به منزلهء قول است . ما وعد ربّكم حذف مفعول اين فعل كه ضمير « كُم » است براى اختصار و دلالت ماوعد اوّل است . صَدّ عن الشىء - از باب نَصَر - : اعراض نمود از آن ، جلوگيرى كرد از آن . عِوَج : كژى و انحراف . يبغونها بهتق دير « يبغن لها » است .
تفسير :
وَ نَادَى أَصْحَابُ الْجَنَّةِ أَصْحَابَ النَّارِ أَن قَدْ وَجَدْنَا مَاوَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُّمْ مَّا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا قَالُواْ نَعَمْ
اين آيه دربارهء اعتراف گرفتن بهشتيان از دوزخيان است بر اين كه آنها بر باطل بودند و مستحق عذاباند ، و در مقام مسخره و استهزاى آنهاست در مقابل مسخرههايى كه در دنيا نسبت به مؤمنان و دينشان مىكردند . آرى اين مسخره نيكو و سرورآور است و آن مسخرهء حرام و كفرآور بود .
معناى آيه : در آن روز اهل بهشت دوزخيان را ندا مىدهند كه ما آنچه را پروردگارمان به ما وعده داد درست و ثابت يافتيم . يعنى از آغاز مرگ و شروع به سفر آخرت تا دخول بهشت ، حقّانيت آنچه را كه پيامبران الهى و كتابهاى آسمانى بازگو مىكردند و ما بدان علم اليقين پيدا مىكرديم به عين اليقين دريافتيم . آيا شما هم آنچه را كه پروردگارتان
تفسير روان (فارسى) — صفحة 50
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٥٠