مراد از بهشت در آيه اعمّ است از بهشت برزخ و بهشت ابدى پس از قيامت . و اين مثال از قبيل تعليق شىء به محال است براى مبالغه در نفى ، مشروط به اينكه شتر و سوراخ سوزن هر دو عادى باشند ، نه شتر را كوچك كنند و نه سوراخ سوزن را بزرگ .
لَهُم مِّن جَهَنَّمَ مِهَادٌ وَ مِن فَوْقِهِمْ غَوَاشٍ وَ كَذَ لِكَ نَجْزِى الظَّالِمِينَ
يعنى : براى آنها از جهنّم بسترى است ، از اجزاى سوزان آن كه حقيقتش براى ما روشن نيست . و براى آنها از بالاى سرشان نيز پوششهايى است ، نظير خيمهها و سقفها كه حرارت را نگه دارد ( و مراد اين است كه از هر سو عذاب و آتش آنها را احاطه نموده است ) . و ما ستمكاران را اينگونه كيفر مىدهيم . مراد ستم در اصول عقايد و تكذيب آنهاست كه ظلم عظيم بر نفس و بر خدا و بر حقايق و قوانين ثابت الهى و اهداف اصيل خلقت بشر است .
وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَانُكَلِّفُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَهَا أُولئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ « 42 » وَنَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِم مِنْ غِلٍّ تَجْرِي مِن تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ وَقَالُوا الْحَمْدُ للَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَا أَنْ هَدَانَا اللَّهُ لَقَدْ جَاءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّ وَنُودُوا أَن تِلْكُمُ الْجَنَّةُ أُورِثْتُمُوهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ « 43 »
لغت و اعراب :
الّذين مبتدا و اولئك أصحاب الجنّة خبر است . لا نكلّف نفساً جملهء معترضه است . نَزَعَ الشىءَ من مكانه - از باب ضَرَب - : آن را از جاى خود بر كَند . غَلّ صدرُه - از باب ضَرَب - :
داراى كينه و عداوت شد . أن تلكم الجنّة « أن » مفسّره است و « تلكم » مبتدا و « اورثتموها » خبر آن است .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 47
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤٧