پس باز بر من جايز و رواست كه راه قطعى خود را رها كنم و با خداى خود مخالفت نمايم و تابع شما شوم ؟ !
وَمَا أُرِيدُ أَنْ أُخَالِفَكُمْ إِلَى مَا أَنْهَاكُمْ عَنْهُ
يعنى : و من هرگز نمىخواهم كه با شما مخالفت كنم و خود مستبدّانه به سوى آنچه شما را از آن نهى مىكنم بروم . مراد آن كه من نمىخواهم بتپرستى و كمفروشى را خود انتخاب كنم و شما را كنار بزنم ، بلكه آن را زشت مىدانم و همه را از آن نهى مىكنم .
إِنْ أُرِيدُ إِلَّا الْإِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُ وَمَا تَوْفِيقِى إِلَّا بِاللَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ
يعنى : من در دعوت به توحيد و ترك كمفروشى جز اصلاح را يعنى اصلاح اعتقادى و اخلاقى و عملى جامعه را ، به آن اندازه كه توان دارم نمىخواهم ، و توفيق من جز به وسيلهء خداوند نيست ؛ بر او توكل كردم و به سوى او بازمىگردم .
وَيَا قَوْمِ لَا يَجْرِمَنَّكُمْ شِقَاقِي أَن يُصِيبَكُم مِثْلُ مَا أَصَابَ قَوْمَ نُوحٍ أَوْ قَوْمَ هُودٍ أَوْ قَوْمَ صَالِحٍ وَمَا قَوْمُ لُوطٍ مِنكُم بِبَعِيدٍ « 89 » وَاسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ إِنَّ رَبِّي رَحِيمٌ وَدُودٌ « 90 »
لغت و اعراب :
جَرْم : قطع ميوه از درخت ، اكتساب ، و غلبه دارد در مطلق اكتساب ناروا . شقاق : دشمنى و عداوت ، و از قبيل اضافه به مفعول است ، بهتقدير « شقاقكم إيّاى » .
تفسير :
وَيَا قَوْمِ لَا يَجْرِمَنَّكُمْ شِقَاقِى أَن يُصِيبَكُم مِثْلُ مَا أَصَابَ قَوْمَ نُوحٍ أَوْ قَوْمَ هُودٍ أَوْ قَوْمَ صَالِحٍ وَمَا قَوْمُ لُوطٍ مِنكُم بِبَعِيدٍ
يعنى : و اى قوم من ، عداوت و دشمنىتان با من اين دستاورد را براى شما نداشته باشد
تفسير روان (فارسى) — صفحة 495
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤٩٥