فى المكان : در آنجا براى او عمر دراز قرار داد .
[ داستان صالح ( ع ) ]
تفسير :
وَإِلى ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحاً قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُم مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ
قبيلهء ثمود از طوايف عرب بوده و در منطقهاى ميان مدينه و شام مىزيستهاند .
آنها از انسانهاى ماقبل تاريخاند كه دست تاريخ بدانها نرسيده و جز اندكى از حوادث عصرشان در دست نيست و مرور زمان آثار وجودىشان را از زمين و باغات و ساختمانها نابود كرده ، و ظاهراً شغلشان كشاورزى بوده و در آيهء 74 سورهء اعراف گوشهاى از حالاتشان بيش از اينجا ذكر شده است .
دينشان بتپرستى و زيستنشان قبايلى بوده و سران و اشراف قبيله بر ملت حكومت مىكردهاند .
معناى آيه : و ما به سوى قبيلهء ثمود برادر نسبى يا قبيلهاى آنها صالح را به عنوان نبوّت فرستاديم كه متكفّل ابلاغ شريعت نوح و كتاب آسمانى او باشد . به آنها گفت : اى قوم من ، تنها اللَّه را عبادت كنيد كه شما را غير او معبودى نيست . يعنى معبود حقيقى شما خداوند واجبالوجود يكتاست كه جامع همهء كمالات و عارى و منزّه از هرگونه عيب و نقص است و بتان و غير آنها صلاحيت عبادت ندارند .
هُوَ أَنشَأَكُم مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيَها
يعنى : اوست كه همهء شما را از اين زمين پديد آورده و در اين زمين به شما عمر بخشيده و آباد كردن اين زمين را بر عهدهء شما گذاشته است . مراد اين است كه جد و جدّهء اولى شما را از اين زمين بدون واسطه ، و نسل آنها را از اين زمين با وسايط و طى مراحلى از مواد اوليهء خاك تا جنين در رحم مادر پديد آورده ، سپس در زمين جا داده و آبادانى آن را از آنها خواسته است .
فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ إِنَّ رَبِّى قَرِيبٌ مُجِيبٌ
يعنى : پس از آن كه مدت مديدى از عمرتان را با اعتقاد به شرك و عبادت بتان گذراندهايد ، از خداوند طلب مغفرت كنيد ، سپس به وسيلهء اصلاح عقايد و اعمال به سوى