در يك كشتى با انبوهى از حيوانات اهلى و غير اهلى و لوازم زندگى و آذوقه و اثاث آنها ؛ سلامت همهء ساكنان كشتى و غرق شدن و هلاكت همهء مجتمع انسانى جهان آن روز و هلاكت زن و فرزند ناصالح نوح همراه مردم .
معناى آيه : و به سوى نوح وحى شد كه از قوم تو جز آنهايى كه ايمان آوردهاند هرگز كسى ايمان نخواهد آورد ، پس دربارهء كارهايى كه انجام مىدهند ، اندوه مخور .
ظاهر كلام اين است كه اخبار از عدم ايمان قوم اشاره به نزديك شدن زوال عمر آنها و پايان طغيان و تجاوزاتشان و نجات مسلمين است ، و از اين روست كه دستور مىدهد از وضع موجود در غصّه و ناراحتى مباش كه فرج نزديك است .
وَاصْنَعِ الْفُلْكَ بِأَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا
و اى نوح ، كشتى معهود را بساز ( يعنى شروع كن به ساختن آن كشتى كه از پيش در بيان عاقبت كار قوم و نجات پيروانت خبر داده بوديم ) و آن را در مقابل چشمان ما و به وسيلهء وحى ما بساز .
تعبير به دو چشم ، كنايه از رعايت كامل است . و مراد از وحى ، الهام بلاواسطه يا به واسطهء فرشتگان دربارهء موضوع خارجى است . يعنى تهيهء ابزارها و لوازم ساخت كشتى و كيفيت ساخت آن را زير نظر ما و به هدايت ما انجام ده . يعنى از نظر حجم و بزرگى و سعه و طول و عرض و محل ساخت و كيفيت به آب انداختن و از نظر رعايت حال ساكنان آن از انسانها و حيوانات اهلى و وحشى ، و محل ذخيرهء آذوقههاى آنها و لزوم ترتيب سايبان و سقف در برابر باران و باد و خورشيد و سرما و گرما و تهيهء محلّ تخليه براى ساكنان كشتى . و حاصل آن كه ساخت يك كشتى كه مىخواهى همهء اهالى كرهء زمين را با لوازم زندگيشان در طول مدت مديدى در آن جاى دهى بايد با رعايت دقت و هدايت كامل ما باشد .
وَلَا تُخَاطِبْنِى فِى الَّذينَ ظَلَمُوا إِنَّهُم مُّغْرَقُونَ
يعنى : و اى نوح ، دربارهء كسانى كه به خود ستم كردهاند با من سخن مگو ، چرا كه آنها غرق شدنى هستند .
ظاهر آيه و گفتار مفسران اين است كه سوق كلام براى نهى نوح از شفاعت قوم است ،
تفسير روان (فارسى) — صفحة 458
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤٥٨