إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِى بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيَما كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ
به يقين پروردگار تو ميان آنها در روز قيامت در آنچه در آن اختلاف مىكردند داورى خواهد نمود . يعنى خواه در موارد اختلاف و تفرقهء آنها پيش از اسلام در اصول و فروع دين و مفاهيم كتابشان ، و خواه در مورد اختلاف و تفرقهء آنها در پذيرش اسلام .
فَإِن كُنْتَ فِي شَكٍّ مِمَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ فَسْأَلِ الَّذِينَ يَقْرَءُونَ الْكِتَابَ مِن قَبْلِكَ لَقَدْ جَاءَكَ الْحَقُّ مِن رَبِّكَ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ « 94 » وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِ اللَّهِ فَتَكُونَ مِنَ الْخَاسِرِينَ « 95 »
تفسير :
فَإِن كُنْتَ فِى شَكٍّ مِمَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ فَسْأَلِ الَّذِينَ يَقْرَءُونَ الْكِتَابَ مِن قَبْلِكَ
يعنى : پس اگر از آنچه بر تو فرو فرستادهايم در شك و ترديد باشى ، از كسانى كه پيش از تو همواره كتاب آسمانى را مىخوانند ، « 1 » بپرس . خطاب در اين آيه به پيامبر اسلام است و ممكن است به يكايك امّت او باشد ، و لازم اين تعبير اين نيست كه پيامبر شك و ترديدى در وحى خويش داشته ، بلكه اين تعبير به نحو فرض شايع است و در اينجا اشاره به اين است كه آنچه بر تو نازل شده از معارف اسلامى راجع بهمبدأ و توحيد و صفات حقّ و معاد ، و آنچه براى تو آمده از شريعت و اصول و فروع و قصص و امثال و اندرز ، همه اصول كلّى عقلايى غير قابل شك و متّكى به دلايل روشن و اصول و براهين واضح است ، و بر فرض شك و ترديد ، اين مطالب مورد تأييد كتابهاى آسمانى گذشته است ، از خوانندگان آنها سؤال كن يعنى آنان كه مىدانند و معارف آن را از جامعهء خويش كتمان نمىكنند .
لَقَدْ جَاءَكَ الْحَقُّ مِن رَبِّكَ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ
هامش
( 1 ) . يا : كتاب آسمانىِ نازل شدهء پيش از تو را مىخوانند .