خود را به تناسب اين عمل عظيم و درخور قيام در برابر حق ، از قبيل لباسهاى نيكو و پاكيزه ، و انتخاب مكان شريف و مقدس ، و اقامهء آن با جماعت و با حضور قلب تهيه و اتخاذ كنيد . و نيز محتمل است مراد از مسجد ، زمان سجده باشد يعنى وقت نماز .
[ راه اعتدال ]
وَ كُلُواْ وَ اشْرَبُواْ وَ لَاتُسْرِفُواْ إِنَّهُ لَايُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ
يعنى : و از طيّبات جهان ، هر خوردنى و نوشيدنى را كه پسند طبعتان باشد بخوريد و بياشاميد . و هرگز اسراف نكنيد ، يعنى از حد عقلايى تجاوز ننماييد ، يا بىجهت تلف نكنيد ، يا در مورد حرام ، مصرف ننماييد ، زيرا خدا اسرافگران را دوست ندارد .
معناى دوست نداشتن ( به لحاظ آن كه حبّ و بغض از صفات فعل خداوند و بهمعناى ترتيب آثار حبّ و بغض است ) اين است كه خدا توفيقات و بركات خود را كه از آثار حبّ است بر اسرافكاران نازل نمىكند .
و بايد دانست كه امر « كلوا و اشربوا » براى اباحه و ترخيص و حكم امتنانى است ، يعنى خدا اين دو قسم استفاده را براى همهء بنىنوع بشر از همهء موادّ قابل خوراكى اين كره امتناناً مباح نموده است . و اين حكم در آيه به نحو قانون كلّى است ، ولى موارد استثنا هم نسبت به برخى از اشخاص و برخى از خوراكىها دارد كه اغلب آنها در اين كتاب كريم و بقيه در روايات اهل بيت وحى عليهم السلام وارد شده و در علم فقه و كتاب اطعمه و اشربه ذكر شده است .
قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِى أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ
يعنى : اى پيامبر ، بگو : چه كسى زينت خدا را كه براى بندگانش بيرون آورده حرام كرده است ؟
اين استفهام انكارى است كنايه از اينكه كسى را غير از خدا نرسد كه چيزى را بر مردم حرام نمايد . و مراد از زينت همهء آنچه در جهان از محسّنات زندگى است كه نبودش سبب عيب و نقص است از لباس و مركب و حيوانات اهلى و مزارع و مراتع و باغات و نهرها و مساكن و معادن و خدم و حشم و همسر و كنيز و اولاد و احفاد و غير اينها . و مراد از بيرون آوردن آنها اين است كه خدا همهء آنها را از بطن زمين و شكم اين آب و خاك بيرون آورده ، هرچند به وسيلهء استخراج خود بشر باشد ، زيرا او واسطه است ، چنانكه فرموده : إِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَّهَا [ كهف ، 7 ] و الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا [ كهف ، 46 ] . و