كمكشان به مسلمين در جنگ و امور خيريه و انفاق بر ارحام و همكيشان خود .
معناى آيه : بگو اى پيامبر ، هرچه مىخواهيد انفاق نماييد خواه از روى ميل و رغبت يا بىميلى و كراهت ، هرگز از شما پذيرفته نخواهد شد ، زيرا كه شما از آغاز ، گروهى خارج از فرمان حق بوديد .
و اما انفاقاتشان ، به خاطر صدّ از راه خدا و مبارزه با اسلام ، نظير ساير هزينههاى محرّمشان ، حرمتش مؤكّد و كيفرش مسلّم است و از آنها در آيهء 36 سورهء انفال تعبير به اسباب حسرت شده است .
وَمَا مَنَعَهُمْ أَن تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقَاتُهُمْ إِلَّا أَنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَ بِرَسُولِهِ
يعنى : و آنها را از قبولى نفقاتشان چيزى جلوگيرى نكرد جز اين كه آنها به خدا و فرستادهء او كفر ورزيدند . يعنى از شرايط قبول شدن خيرات مكلّفان ، ايمان به خدا و رسول او - يعنى شهادتين - است .
وَلَا يَأْتُونَ الصَّلَاةَ إِلَّا وَهُمْ كُسَالَى وَلَا يُنفِقُونَ إِلَّا وَهُمْ كَارِهُونَ
يعنى : و آنها در هيچ حالى نماز نمىخوانند جز آن كه با كسالت و سنگينىاند ، و انفاقى انجام نمىدهند مگر آن كه از درون بىرغبتاند .
ظاهر مجموع آيه اين است كه علت عدم پذيرش نفقات آنها سه امر است : كفر و نماز و زكات آنچنانى . در صورتى كه با وجود كفر ، عمل خير خارجى را اثرى نيست ، ولى ممكن است از ظاهر آيه استفاده كرد كه نماز با كسالت و زكات بدون ميل به عنوان دو نشانهء ركنى و غالبى بر نفاق منافقان ذكر شده و دخالت در عدم قبولى خيرات ندارد .
فَلَا تُعْجِبْكَ أَمْوَالُهُمْ وَلَا أَوْلَادُهُمْ إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُم بِهَا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كَافِرُونَ « 55 » وَيَحْلِفُونَ باللَّه إِنَّهُمْ لَمِنكُمْ وَمَا هُمْ مِنكُمْ وَلكِنَّهُمْ قَوْمٌ يَفْرَقُونَ « 56 » لَوْ يَجِدُونَ مَلْجَأً أَوْ مَغَارَاتٍ أَوْ مُدَّخَلًا لَوَلَّوْا إِلَيْهِ وَهُمْ يَجْمَحُونَ « 57 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 285
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٨٥