مراد اين است كه آنها بر خلاف ادعايشان كه توان جهاد نداريم ، از حالشان معلوم است كه از آغاز ، قصد حركت نداشتند و گرنه آثارش پيدا مىشد . و مراد از « تثبيط خدا » اين است كه در نتيجهء خبث باطنشان ، ضعف در بدن و بيم در دلشان افكنديم كه گويى گفته شد با زنان و كودكان و عاجزان بنشينيد و براى سفر جنگ حركت نكنيد .
لَوْ خَرَجُوا فِيكُمْ مَا زَادُوكُمْ إِلَّا خَبَالًا
يعنى : اگر آنها در ميان شما بيرون مىشدند چيزى جز فساد براى شما نمىافزودند .
مراد از « فساد » ايجاد اختلال در افكار سپاهيان و سست كردن ارادهء آنها و منصرف نمودن آنها از ادامهء نبرد و غيره است .
وَلَأَوْضَعُوا خِلَالَكُمْ يَبْغُونَكُمُ الْفِتْنَةَ
يعنى : و بىترديد در ميان شما به هر سو مىشتافتند و مركب به هر جهت مىتاختند ، يعنى براى نميمه و اختلافافكنى و بيمدادن ، و در مواقع خطر پا به فرار گذاشتن . و پيوسته براى شما در جستجوى فتنه مىشدند .
وَفِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ
يعنى : و در ميان شما كسانى هستند كه سخت شنواى سخنان آنهايند ، مثل ضعيف الايمانها ، ساده لوحها ، ترسوها . و خداوند به ستمكاران ، شناخت كامل دارد .
لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِن قَبْلُ وَقَلَّبُوا لَكَ الْأُمُورَ حَتَّى جَاءَ الْحَقُّ وَظَهَرَ أَمْرُ اللَّهِ وَهُمْ كَارِهُونَ « 48 » وَمِنْهُم مَن يَقُولُ ائْذَن لِي وَلَا تَفْتِنِّي أَلَا فِي الْفِتْنَةِ سَقَطُوا وَإِنَّ جَهَنَّمَ لُمحِيطَةٌ بِالْكَافِرِينَ « 49 » إِن تُصِبْكَ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَإِن تُصِبْكَ مُصِيبَةٌ يَقُولُوا قَدْ أَخَذْنَا أَمْرَنَا مِن قَبْلُ وَيَتَوَلَّوْا وَهُمْ فَرِحُونَ « 50 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 281
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٨١