وَإِن نَكَثُوا أَيْمَانَهُم مِن بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوا فِي دِينِكُمْ فَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لَاأَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنتَهُونَ « 12 »
لغت و اعراب :
أيمان : جمع يمين ، سوگند ، و از اين كلمه مشتقّات زيادى است كه همه معناى سوگند را دارند ، مانند ايمَن اللَّه ، ايمُن اللَّه ، ايْمُ اللَّه ، ايم اللَّه ، من اللَّه ( با حركات سهگانه در ميم و نون ) تا 15 لغت .
تفسير :
وَإِن نَكَثُوا أَيْمَانَهُم مِن بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَ طَعَنُوا فِى دِينِكُمْ
اين آيه به قرينهء آن كه حكم مترتّب در آن « قاتلوهم » است نه « فاقتلوهم حيث وجدتموهم » ، دربارهء اهل كتاب از يهود و نصارا است كه همانند مشركان پيمان شكنى مىكردند . و مراد از « ايمان » سوگندهايى است كه براى تحكيم عهد و پيمان خوردهاند . و مراد از « نقض ايمان » شكستن عهد مؤكّد به ايمان است .
معناى آيه : و اگر آنها سوگندهاى خود را پس از پيمانى كه با مسلمين بستهاند نقض نمايند ، و در دين شما طعنه زنند ، آن را علناً انكار كنند ، احكامش را به مسخره گيرند يا عملى ندانند ، كتاب دينى شما را سحر و افسانه خوانند و آورندهء آن را ساحر و كاذب گويند ؛
فَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لَاأَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنتَهُونَ
يعنى : پس با پيشوايان كفر بجنگيد . با آنها بجنگيد كه پيشوايان كفرند ، و آيندگان ، تابع آنها خواهند بود ؛ و اين جنگ به خاطر آن است كه آنها را هيچ سوگندى نيست ، يعنى هيچ وفايى به وعده و سوگندشان نيست . با آنها بجنگيد شايد باز ايستند .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 249
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٤٩